Artikel 7:14a Awb: Dwangsom als een ander bezwaar maakt

Dit artikel regelt een klein maar praktisch belangrijk detail van de dwangsom bij niet tijdig beslissen. Die regeling is geschreven voor de aanvrager van een besluit: wie een aanvraag indient en te lang op antwoord wacht, kan het bestuursorgaan in gebreke stellen en daarna een dwangsom laten oplopen. In bezwaar past dat niet altijd, want daar is het vaak niet de aanvrager die de procedure start.

Als een derde bezwaar maakt tegen een besluit op aanvraag, is de aanvrager niet de indiener van het bezwaarschrift, terwijl hij wel degene is die op de uitkomst zit te wachten. Dit artikel lost dat op door de aanvrager voor de toepassing van de dwangsomregeling gelijk te stellen met de indiener van het bezwaarschrift.

Wanneer de gelijkstelling geldt

Aan twee voorwaarden moet zijn voldaan. Er moet een besluit op aanvraag zijn genomen, en het bezwaar daartegen moet van iemand anders komen dan de aanvrager. Denk aan een verleende vergunning waartegen de buren bezwaar maken, of aan een toegekende subsidie waartegen een concurrent opkomt.

De gelijkstelling werkt uitsluitend voor de dwangsomregeling bij niet tijdig beslissen. Voor al het andere blijft de aanvrager wat hij is: een belanghebbende die wordt gehoord en die de beslissing op bezwaar toegestuurd krijgt, maar geen bezwaarmaker.

Wat de aanvrager daarmee kan

Door de gelijkstelling kan de aanvrager zelf het bestuursorgaan schriftelijk in gebreke stellen zodra de termijn voor de beslissing op bezwaar is verstreken. Daarna gaat de dwangsom lopen zoals de regeling voorschrijft, en komt die dwangsom hem toe. Hij is voor zijn eigen belang dus niet afhankelijk van de bezwaarmaker, die er juist baat bij kan hebben dat de zaak blijft liggen.

Dat laatste is precies de reden dat dit artikel bestaat. Zolang niet op het bezwaar is beslist, is het besluit niet definitief en kan de aanvrager er in de praktijk vaak weinig mee. Zonder deze bepaling zou de enige die op tempo kan aandringen, de partij zijn die het besluit juist wil tegenhouden.

Een voorbeeld. Een ondernemer krijgt een omgevingsvergunning voor een uitbouw. De buurman maakt bezwaar. De gemeente laat de zaak maanden liggen en de termijn voor de beslissing op bezwaar verstrijkt. De ondernemer durft niet te bouwen zolang er niets is beslist. Dankzij dit artikel kan hij de gemeente zelf in gebreke stellen en daarna een dwangsom laten oplopen, ook al heeft hij geen bezwaar gemaakt.

In de praktijk

Voor de aanvrager: houd zelf bij wanneer de termijn voor de beslissing op bezwaar afloopt, want u krijgt daarvan geen signaal. Stel het bestuursorgaan daarna schriftelijk in gebreke en bewaar het bewijs van verzending; zonder geldige ingebrekestelling gaat er geen dwangsom lopen. Een telefoontje of een boze e-mail zonder duidelijke ingebrekestelling is niet genoeg.

Voor het bestuursorgaan: bedenk dat bij een bezwaar van een derde twee partijen de klok in de gaten houden. Neem in de ontvangstbevestiging aan de vergunninghouder of subsidieontvanger op wanneer u denkt te beslissen, en informeer beide partijen als het langer duurt. Dat voorkomt ingebrekestellingen die alleen uit onwetendheid over de stand van zaken worden verstuurd.

Samenhang met de rest van de bezwaarafdeling

Dit artikel bouwt voort op artikel 7:14 Awb, dat de dwangsomregeling uitdrukkelijk in stand laat voor besluiten in de bezwaarfase. Zonder die uitzondering zou er in bezwaar helemaal geen dwangsom lopen en zou deze gelijkstelling geen betekenis hebben. Samen zorgen de twee bepalingen ervoor dat trage bezwaarbehandeling een prijs heeft, en dat die prijs ook kan worden ingeroepen door de partij die het besluit in stand wil houden.