Artikel 6:16 Awb: Bezwaar schorst de werking van een besluit niet

Dit artikel bevat de hoofdregel dat bezwaar en beroep de werking van een besluit niet stilzetten. Het besluit blijft geldig en mag worden uitgevoerd zolang de procedure loopt. Een boete moet in beginsel worden betaald, een last kan worden gehandhaafd en een vergunning mag worden gebruikt, ook al ligt er een bezwaarschrift. Alleen als een wettelijk voorschrift iets anders bepaalt, geldt dat niet.

De ratio is dat besluiten anders eenvoudig te blokkeren zouden zijn. Wie uitstel wil, zou dan alleen maar bezwaar hoeven te maken. Tegelijk zou het onredelijk zijn als een besluit dat later onjuist blijkt intussen onherstelbare schade aanricht. Daarom bestaat er een aparte klep: de voorlopige voorziening.

Wat 'geen schorsende werking' concreet betekent

Schorsen betekent: de werking tijdelijk stilzetten. Dat gebeurt dus niet automatisch. Praktisch gevolg is dat het bestuursorgaan mag doorgaan met uitvoeren. Een evenementenvergunning mag worden gebruikt, ook als iemand anders er bezwaar tegen heeft gemaakt. Een intrekking van een uitkering betekent dat de betalingen stoppen, ook als u het besluit aanvecht. Een dwangsom kan gaan lopen als de last niet wordt nageleefd.

Dat betekent niet dat een bestuursorgaan altijd verstandig doet om meteen door te pakken. Wie uitvoert terwijl er serieuze twijfel bestaat over het besluit, loopt het risico dat hij later moet terugdraaien wat niet meer terug te draaien is.

De uitzondering: bij of krachtens wettelijk voorschrift

De hoofdregel geldt tenzij bij of krachtens wettelijk voorschrift anders is bepaald. Er bestaan dus bijzondere regelingen waarin een rechtsmiddel wél schorsende werking heeft. Die vindt u niet in dit artikel maar in de bijzondere wet of regeling waarop het besluit is gebaseerd. Controleer daarom altijd de wet waarop uw besluit rust en de rechtsmiddelenverwijzing onder het besluit voordat u ervan uitgaat dat u kunt wachten met betalen of uitvoeren.

De klep: een voorlopige voorziening

Wilt u het besluit wel stilgezet hebben, dan moet u daarom vragen bij de voorzieningenrechter. Die mogelijkheid staat in artikel 8:81 Awb. Daaraan gaat wel een voorwaarde vooraf: er moet al bezwaar of beroep zijn ingesteld. De enkele omstandigheid dat u dat nog zou kunnen doen, is niet genoeg. Dien uw bezwaar- of beroepschrift dus eerst in, of doe dat gelijktijdig met het verzoek. De rechter weegt vervolgens uw belang bij uitstel af tegen het belang dat met uitvoering is gemoeid, en kijkt globaal naar de kansen van uw zaak. Een verzoek is dus geen automatisme: u moet uitleggen welke onomkeerbare of onevenredige gevolgen dreigen als u de uitkomst moet afwachten.

Een voorbeeld

Een horecaondernemer krijgt een besluit dat zijn terras per direct moet verdwijnen, op straffe van een dwangsom. Hij maakt bezwaar en gaat ervan uit dat hij het terras kan laten staan tot de gemeente op zijn bezwaar heeft beslist. Dat klopt niet: het besluit werkt gewoon door, de dwangsom kan gaan lopen. Wil hij het terras deze zomer houden, dan moet hij naast zijn bezwaar een voorlopige voorziening vragen en uitleggen waarom sluiting nu voor hem onevenredig uitpakt.

In de praktijk

• Voor burgers en ondernemers: ga er nooit vanuit dat bezwaar u lucht geeft. Vraag bij het bestuursorgaan schriftelijk om uitstel van uitvoering of invordering, en dien tegelijk een verzoek om een voorlopige voorziening in als er echt haast is.
• Betaal onder protest als betalen goedkoper is dan het risico. Betaling zonder voorbehoud tast uw bezwaar niet aan, maar leg wel vast dat u betaalt in afwachting van de uitkomst.
• Voor bestuursorganen: weeg of directe uitvoering nodig is. Bij twijfelgevallen kan het verstandig zijn de uitvoering vrijwillig op te schorten tot de beslissing op bezwaar; dat scheelt procedures en schadeclaims.
• Wees duidelijk in de brief over wat de burger tijdens de procedure moet doen. Veel geschillen ontstaan doordat mensen denken dat bezwaar de klok stilzet.