Artikel 6:10 Awb: Bezwaar maken voordat het besluit er is

Dit artikel gaat over het spiegelbeeld van de te late indiening: het bezwaar- of beroepschrift dat is ingediend vóórdat de termijn was begonnen. Dat gebeurt vaker dan u denkt, bijvoorbeeld als iemand al reageert op een conceptbrief of op een telefonische mededeling dat een aanvraag wordt afgewezen. De regel is dat zo'n te vroeg stuk in twee gevallen toch mag worden behandeld.

De achtergrond is redelijkheid. Iemand die duidelijk laat weten het niet eens te zijn met een besluit, hoort niet te worden afgewezen op de enkele grond dat hij te voortvarend was. Tegelijk moet er wel iets zijn om over te procederen: zonder besluit is er geen zaak.

Het besluit was er al

Het eerste geval is feitelijk: het besluit was al genomen op het moment van indiening, alleen was de termijn nog niet gaan lopen. Dat komt voor als het besluit wel is vastgesteld, maar nog niet op de voorgeschreven wijze is bekendgemaakt. Omdat de termijn pas begint na de bekendmaking, is een stuk dat tussen die twee momenten binnenkomt strikt genomen te vroeg. Dat mag niet in uw nadeel werken.

U mocht redelijkerwijs denken dat het besluit er was

Het tweede geval is ruimer en beschermt tegen verwarring die het bestuursorgaan zelf veroorzaakt. Als het besluit nog niet tot stand was gekomen, maar u redelijkerwijs kon menen dat dit wel zo was, blijft niet-ontvankelijkverklaring eveneens achterwege. Denk aan een ambtenaar die aan de telefoon zegt dat de aanvraag "is afgewezen", terwijl de beslissing pas twee weken later formeel wordt genomen.

Een voorbeeld. Een inwoner krijgt een brief waarin staat dat zijn subsidieaanvraag "niet gehonoreerd kan worden" en dat hij binnen zes weken bezwaar kan maken. Hij stuurt direct een bezwaarschrift. Later blijkt dat de brief slechts een vooraankondiging was en dat het echte besluit pas later is genomen. Zijn bezwaar mag niet worden afgewezen omdat het te vroeg was: hij mocht op grond van die brief menen dat het besluit al bestond.

Wachten met behandelen mag

Het tweede lid geeft het bestuursorgaan of de rechter een praktisch instrument: de behandeling van het te vroege bezwaar of beroep kan worden aangehouden tot het begin van de termijn. Zo hoeft niemand een beslissing te nemen over een besluit dat er nog niet is, terwijl het te vroege stuk niet verloren gaat. Zodra de termijn is aangevangen, wordt de zaak gewoon opgepakt.

In de praktijk

• Voor burgers en ondernemers: weet u niet zeker of een brief al een besluit is, reageer dan toch schriftelijk en noem uw brief een bezwaarschrift. Te vroeg is vaak te repareren, te laat niet.
• Vraag om bevestiging: laat het bestuursorgaan schriftelijk bevestigen of uw stuk als bezwaarschrift is geregistreerd en of het wordt aangehouden.
• Voor bestuursorganen: gooi een te vroeg stuk nooit terug met de mededeling dat er nog geen besluit is. Registreer het, houd het aan en bericht de indiener zodra het besluit is bekendgemaakt.
• Let op de formulering van uw brieven: een vooraankondiging die klinkt als een afwijzing roept te vroege bezwaren op en valt vervolgens onder de bescherming van dit artikel.

Wanneer de termijn precies begint, leest u in artikel 6:8 Awb. Voor het omgekeerde geval - een stuk dat na afloop van de termijn binnenkomt - geldt artikel 6:11 Awb.