Artikel 4:14 Awb: Uitstel melden aan de aanvrager

Loopt de behandeling van een aanvraag uit, dan mag het bestuursorgaan dat niet stilzwijgend laten gebeuren. Het moet de aanvrager laten weten dat de beslissing niet op tijd komt en daarbij een zo kort mogelijke termijn noemen waarbinnen die wel te verwachten is. Een brief die alleen meldt dat de zaak "in behandeling is", voldoet daar niet aan: er hoort een concrete termijn in te staan.

Wie wacht op een besluit moet weten waar hij aan toe is, zodat hij zijn planning kan aanpassen of kan besluiten stappen te ondernemen. De verplichting dwingt het bestuursorgaan bovendien om zelf te bepalen hoeveel tijd het echt nog nodig heeft, in plaats van de zaak open te laten.

Twee situaties, twee regels

Het artikel maakt onderscheid naar de vraag of er een wettelijke beslistermijn is. Bestaat die wel, dan geldt het eerste lid: het bestuursorgaan meldt het uitstel en noemt een zo kort mogelijke nieuwe termijn. Bestaat die niet, dan geldt het derde lid: als de beslissing niet binnen acht weken lukt, moet de mededeling binnen die acht weken de deur uit, met vermelding van een redelijke termijn waarbinnen de beschikking wel komt.

Dat verschil is geen detail. Bij het derde lid heeft de mededeling een echt effect: doet het bestuursorgaan die melding binnen acht weken, dan is de redelijke termijn van artikel 4:13 Awb niet verstreken en loopt er nog geen dwangsomklok. De mededeling koopt dus tijd.

Een mededeling verlengt een wettelijke termijn niet

Bij het eerste lid ligt dat anders, en daar gaat het in de praktijk geregeld mis. Een wettelijke beslistermijn kan alleen worden verlengd als de wet die de termijn stelt dat zelf toestaat. Een mededeling op grond van deze bepaling is een bericht, geen verlengingsbesluit. Het bestuursorgaan dat netjes meldt dat het twee maanden langer nodig heeft, is na afloop van de wettelijke termijn dus gewoon te laat. De mededeling voorkomt onduidelijkheid, geen dwangsom.

Wanneer de meldplicht vervalt

Het tweede lid maakt een uitzondering voor het geval dat het bestuursorgaan na afloop van de wettelijke termijn niet langer bevoegd is te beslissen. Verbindt de wet aan het verstrijken van de termijn het gevolg dat de gevraagde beschikking van rechtswege is gegeven, zoals artikel 4:20b Awb regelt voor de gevallen waarin die regeling geldt, dan valt er niets meer te beslissen en heeft een uitstelbrief geen zin meer.

Een voorbeeld

Een ondernemer vraagt een ontheffing aan waarvoor de verordening geen termijn noemt. In week zes blijkt dat een extern advies nodig is dat pas over twee maanden beschikbaar komt. De behandelaar stuurt in week zeven een brief: de beslissing volgt uiterlijk op 15 oktober. Omdat die mededeling binnen acht weken is gedaan en een concrete datum bevat, is de beslistermijn niet verstreken. Was diezelfde brief in week tien verstuurd, dan was de termijn al voorbij.

In de praktijk

• Voor de aanvrager — controleer of de uitstelbrief een datum of een aantal weken noemt. Ontbreekt dat, vraag dan schriftelijk om een concrete termijn.
• Voor de aanvrager — ga na of de termijn in de wet stond of niet. Stond hij in de wet, dan schuift de uitstelbrief uw rechten niet op.
• Voor het bestuursorgaan — noem geen ruime marge "voor de zekerheid". De wet vraagt een zo kort mogelijke termijn, en een tweede uitstelbrief valt slecht bij zowel de aanvrager als de rechter.

Loopt ook de in de mededeling genoemde termijn af zonder besluit, dan gelden de gewone gevolgen: een schriftelijke ingebrekestelling zet de dwangsomregeling van artikel 4:17 Awb in werking, en beroep tegen het niet tijdig beslissen staat open op grond van artikel 6:12 Awb.