Artikel 3:19 Awb: Informatie over andere benodigde besluiten

Wie een activiteit wil beginnen — een werkplaats verbouwen, een terras exploiteren, een evenement organiseren — heeft daarvoor zelden één toestemming nodig, maar meestal een reeks. Dit artikel legt het bestuursorgaan waar de aanvrager zich meldt de taak op te bevorderen dat hij ook te horen krijgt welke andere besluiten voor dat plan nodig zijn en waar hij die moet aanvragen.

De achtergrond is dat de aanvrager het overzicht mist dat de overheid wel heeft. Bevoegdheden liggen verspreid over gemeente, provincie, waterschap en rijksdiensten. Wie zelf moet uitzoeken welke toestemmingen samen nodig zijn, komt er vaak pas achter als de eerste vergunning al binnen is en het werk stilvalt.

Om welke besluiten gaat het

Het eerste lid noemt twee groepen. De eerste zijn besluiten die nodig zijn om een bepaalde activiteit te mogen verrichten: de vergunningen, ontheffingen en toestemmingen zonder welke de activiteit verboden is. De tweede groep zijn besluiten die een financiële aanspraak vaststellen met het oog op diezelfde activiteit, zoals een subsidie voor de verbouwing waarvoor ook een vergunning nodig is. Geld en toestemming staan bewust naast elkaar, omdat een plan op allebei kan stranden. In beide groepen gaat het uitsluitend om besluiten die op aanvraag worden genomen; besluiten die een orgaan uit eigen beweging neemt en regels die zonder meer gelden, vallen buiten deze plicht.

Bevorderen is geen garantie

De wet kiest het woord bevorderen en niet het strengere in kennis stellen. Het bestuursorgaan moet zich er dus voor inspannen dat de aanvrager de informatie krijgt, maar staat niet in voor een volledig overzicht. De reikwijdte wordt begrensd door wat het orgaan redelijkerwijs kan aannemen: van een gemeente mag worden verwacht dat zij weet welke toestemmingen gewoonlijk samengaan bij een verbouwing binnen haar grenzen, niet dat zij een zeldzame toestemming uit een sectorale wet paraat heeft.

Dat heeft een keerzijde voor de aanvrager. Aan een onvolledige kennisgeving mag hij niet de zekerheid ontlenen dat er verder niets nodig is. Ontbreekt achteraf een vergunning, dan is de activiteit alsnog niet toegestaan.

Wat de kennisgeving moet bevatten

• Naam en adres van het bevoegde bestuursorgaan. De aanvrager moet niet alleen weten dat er nog een besluit nodig is, maar ook bij welk loket hij daarvoor terecht kan.
• Het wettelijk voorschrift. Per besluit wordt vermeld op grond van welke regeling het wordt genomen. Het tweede lid noemt een ondergrens: wie er ook de doorlooptijd of de benodigde stukken bij zet, helpt de aanvrager verder.

Een melkveehouder vraagt bij de gemeente een omgevingsvergunning aan voor een nieuwe stal. Uit de tekeningen blijkt dat de stal vlak achter een dijk komt en dat de inrit naar de provinciale weg wordt verlegd. De gemeente laat hem weten dat hij voor werkzaamheden bij de waterkering ook een vergunning van het waterschap nodig heeft en voor de nieuwe inrit toestemming van de provincie als wegbeheerder, met per besluit het bevoegde orgaan en de regeling waarop het berust. De veehouder kan de aanvragen daardoor naast elkaar in gang zetten in plaats van achter elkaar, wat maanden scheelt.

In de praktijk

• Voor de aanvrager. Vraag bij het eerste contact expliciet welke andere besluiten nodig zijn en bewaar het antwoord. Controleer daarnaast zelf bij de andere overheden, want de inspanningsplicht is geen volledigheidsgarantie.

- Voor het bestuursorgaan. Werk met vaste overzichten per type activiteit, actualiseer die als bevoegdheden verschuiven en leg de kennisgeving vast in het dossier. Dat voorkomt discussie achteraf over wat er is gemeld.

Het verschil met coördinatie

Deze bepaling gaat uitsluitend over informatie. Zij regelt niet dat de besluiten samen worden voorbereid of gelijktijdig worden genomen. Daarvoor is de coördinatieregeling van afdeling 3.5 bedoeld, die pas gaat werken als een wettelijk voorschrift of een coördinatiebesluit haar van toepassing verklaart. Informeren gebeurt dus altijd, coördineren alleen als daarvoor is gekozen. Belandt een aanvraag bij het verkeerde orgaan, dan geldt de doorzendplicht van artikel 2:3 Awb.