Artikel 2:22 Awb: Geen kennisgeving, geen termijnoverschrijding

Artikel 2:22 Awb is voor burgers waarschijnlijk het belangrijkste artikel van deze hele afdeling. Het beschermt tegen de meest voorkomende valkuil van digitale post: een besluit dat in de berichtenbox klaarstaat zonder dat er ooit een seintje kwam, waardoor de bezwaartermijn ongemerkt verstrijkt.

De bescherming bestaat uit twee regels, in twee leden, die elk een ander scenario dekken.

Het eerste lid: de kennisgeving is niet verzonden

Is een kennisgeving als bedoeld in artikel 2:10 Awb niet verzonden, dan wordt de overschrijding van een termijn die met de verzending van het bijbehorende bericht is aangevangen, niet aan de geadresseerde tegengeworpen.

Dat is een harde regel. Er hoeft niet te worden aangetoond dat de betrokkene daardoor daadwerkelijk in de problemen kwam, en er wordt niet gewogen of hij ook zelf had kunnen kijken. Het bestuursorgaan heeft een verplichting verzaakt en draagt daarvan de gevolgen.

De enige uitzondering staat aan het slot: zij geldt niet voor wie heeft laten weten de kennisgeving niet te willen ontvangen. Wie de notificaties zelf heeft uitgezet, kan zich er niet op beroepen dat ze uitbleven.

Het tweede lid: de kennisgeving is niet aangekomen

Het tweede lid dekt het geval dat het bestuursorgaan wél heeft verzonden, maar de geadresseerde de kennisgeving niet heeft ontvangen. Dan wordt de termijnoverschrijding hem evenmin tegengeworpen, mits redelijkerwijs niet kan worden geoordeeld dat hij in verzuim is geweest.

Hier is dus wel een weging. Iemand die zijn e-mailadres nooit heeft bijgewerkt na een verhuizing van provider, of die zijn berichtenbox jarenlang niet opende terwijl hij een lopende procedure had, kan alsnog een verwijt treffen. Iemand bij wie de notificatie in een spamfilter is beland zonder dat hij dat kon weten, in de regel niet.

Het bestuursorgaan is bij zo'n mislukte bezorging trouwens niet klaar: artikel 2:11 Awb, tweede lid, verplicht het om de kennisgeving nogmaals te verzenden of zich in te spannen de betrokkene langs een andere weg te bereiken.

Hoe je je erop beroept

Wie te laat is en denkt dat dit artikel opgaat, doet er goed aan dat meteen in het bezwaar- of beroepschrift te schrijven. Vermeld wanneer het besluit is gevonden, hoe het is ontdekt, en dat er geen notificatie is ontvangen. Voeg toe welk e-mailadres of telefoonnummer in de voorziening stond.

Het bewijs ligt daarna grotendeels bij het bestuursorgaan. Artikel 2:25 Awb bepaalt dat het de bewijslast draagt inzake de verzending van berichten en de gegevens over de kennisneming ervan, en dat het desgevraagd een afschrift van die gegevens verstrekt. Vraag dat afschrift op: daaruit blijkt of en wanneer er een kennisgeving is uitgegaan en wanneer het bericht is geopend.

Slaagt het beroep op dit artikel, dan wordt het bezwaar of beroep inhoudelijk behandeld alsof het op tijd was. Slaagt het niet, dan blijft de gewone verschoonbaarheidsregeling van artikel 6:11 Awb als terugvaloptie over.