- Het bestuursorgaan zendt een bericht tot behandeling waarvan kennelijk een ander bestuursorgaan bevoegd is, onverwijld door naar dat orgaan, onder gelijktijdige mededeling daarvan aan de afzender.
- Het bestuursorgaan zendt een bericht dat niet voor hem bestemd is en dat ook niet wordt doorgezonden, zo spoedig mogelijk terug aan de afzender.
- Voor een elektronisch ontvangen bericht gelden het eerste en tweede lid slechts indien het bestuursorgaan uit het bericht, gelet op de wijze waarop het is verzonden, zonder nadere bewerking kan afleiden aan wie het bericht moet worden door- of teruggezonden.
Artikel 2:3 Awb: De doorzendplicht van bestuursorganen
De doorzendplicht van bestuursorganen
Wettekst
Toelichting
Artikel 2:3 Awb beschermt burgers tegen de gevolgen van een fout die zij makkelijk kunnen maken: het versturen van een brief naar het verkeerde onderdeel van de overheid. De overheidsorganisatie is complex en de verdeling van bevoegdheden is voor buitenstaanders vaak ondoorzichtig. De wet legt de kosten van die complexiteit daarom bij de overheid.
De doorzendplicht
Het eerste lid verplicht een bestuursorgaan een bericht waarvoor kennelijk een ander bestuursorgaan bevoegd is, onverwijld door te sturen naar dat orgaan, met gelijktijdige mededeling daarvan aan de afzender. Drie elementen verdienen aandacht.
- Kennelijk. Het moet zonder veel onderzoek duidelijk zijn welk ander orgaan bevoegd is. Moet het bestuursorgaan daarvoor een ingewikkelde bevoegdheidsvraag uitzoeken, dan gaat de plicht niet zo ver.
- Onverwijld. Er mag geen tijd verloren gaan, omdat er vaak een termijn loopt. Een doorzending die weken duurt, voldoet niet.
- Mededeling aan de afzender. De burger moet weten waar zijn stuk is gebleven, zodat hij het kan volgen en zo nodig zelf nog actie kan ondernemen.
Let op de woorden "een ander bestuursorgaan". Is voor de behandeling van het stuk een instantie verantwoordelijk die geen bestuursorgaan is, dan legt dit artikel geen plicht tot doorzenden op.
Terugzenden als doorzenden niet kan
Het tweede lid regelt het restgeval: is het bericht niet voor het orgaan bestemd en wordt het ook niet doorgezonden — bijvoorbeeld omdat niet duidelijk is wie wel bevoegd is — dan moet het zo spoedig mogelijk terug naar de afzender. Een verkeerd bezorgd stuk mag dus in beginsel niet gewoon blijven liggen; voor elektronische berichten geldt wel de beperking hieronder.
De beperking voor elektronische berichten
Het derde lid maakt een uitzondering voor elektronisch ontvangen berichten. De doorzend- en terugzendplicht gelden daarvoor alleen als het bestuursorgaan uit het bericht, gelet op de wijze waarop het is verzonden, zonder nadere bewerking kan afleiden aan wie het moet worden gestuurd.
De achtergrond is praktisch. Bij berichten die via een webformulier of een portaal binnenkomen, is een afzenderadres niet altijd beschikbaar, en het zou onredelijk zijn om van het bestuursorgaan te verlangen dat het daar handmatig achteraan gaat. Bij een gewone e-mail met een leesbaar afzenderadres geldt de plicht wel gewoon.
Het verband met artikel 6:15 Awb
Voor bezwaar- en beroepschriften bestaat een eigen, strengere regeling in artikel 6:15 Awb. Die bepaalt niet alleen dat moet worden doorgezonden, maar ook wat dat betekent voor de termijn: het tijdstip van indiening bij het onbevoegde orgaan is in beginsel bepalend voor de vraag of het bezwaar of beroep op tijd is.
Voor andere stukken — een aanvraag, een verzoek om informatie, een melding — biedt artikel 2:3 Awb die termijnbescherming niet. Artikel 6:11 Awb helpt daarbij evenmin: dat artikel gaat uitsluitend over te laat ingediende bezwaar- en beroepschriften en geeft voor een aanvraag of melding geen grondslag. Wat een te late ontvangst betekent, hangt dan af van de regeling waaronder het stuk valt en van de omstandigheden van het geval; dat het bestuursorgaan de doorzendplicht heeft geschonden, kan daarbij wel in het voordeel van de burger meewegen.
Wat het artikel niet is
De doorzendplicht is geen algemene hulpplicht. Het bestuursorgaan hoeft niet uit te zoeken wat de burger eigenlijk bedoelde, en het hoeft een onduidelijk verzoek niet om te vormen tot een aanvraag. Het gaat om één ding: een bericht dat bij het verkeerde loket is binnengekomen, komt op het juiste loket terecht.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Geldt de doorzendplicht ook binnen één bestuursorgaan?
De Afdeling bestuursrechtspraak oordeelt dat de plicht om een bericht waarvoor een ander bestuursorgaan bevoegd is onverwijld door te zenden, ook geldt voor het doorzenden binnen één en hetzelfde bestuursorgaan. Had het orgaan de behandeling van een bepaald soort verzoek om organisatorische redenen bij een andere locatie of afdeling belegd, dan moest het verzoek dat toch bij de verkeerde balie werd ingediend onmiddellijk naar die afdeling worden doorgestuurd. Dat een bestuursorgaan zijn procedure om praktische redenen op een bepaalde manier inricht, is geen reden om het nadeel van die inrichting bij de aanvrager te laten.
-
Geldt de doorzendplicht ook als een professional de fout maakt?
De Centrale Raad van Beroep oordeelt dat de doorzendplicht geldt zodra een ander dan het kennelijk bevoegde bestuursorgaan een bericht ontvangt. Niet van belang is of de afzender het juiste adres kende, of hij andere aangeboden manieren van indienen had kunnen gebruiken, en ook niet of het bevoegde orgaan daarover juiste informatie had gegeven. Dat de afzender een professionele rechtshulpverlener is, maakt evenmin verschil: ook zij kunnen stukken per ongeluk naar het verkeerde orgaan sturen. Verzending per fax is daarbij op zichzelf een toelaatbare wijze van verzenden.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.