Artikel 384 Fw: De toetsing van het akkoord door de rechtbank

De rechtbank bekrachtigt het akkoord tenzij er een reden is om dat niet te doen. Dit artikel somt die redenen op: gronden die zij altijd toetst, en gronden die alleen aan de orde komen als een schuldeiser of aandeelhouder daar een beroep op doet.

Gronden die de rechtbank altijd toetst

• Geen dreigende insolventie. De schuldenaar verkeert niet in de toestand die voor een akkoord vereist is.
• Stemgerechtigden overgeslagen. De aanbieder heeft het akkoord niet tijdig aan alle stemgerechtigde schuldeisers en aandeelhouders voorgelegd of hun niet laten weten hoe zij er kennis van kunnen nemen, of hij heeft hen niet bericht over de beschikking waarin de zitting is bepaald. Deze grond vervalt voor wie verklaart het akkoord te aanvaarden. - Gebrekkige informatie, opzet of stemming. Het akkoord mist voorgeschreven informatie, de klassenindeling deugt niet, de stemprocedure was niet in orde of iemand had voor een ander bedrag mogen meestemmen. Deze gronden werken niet als het gebrek redelijkerwijs niet tot een andere uitslag van de stemming had kunnen leiden.
• Nakoming niet gewaarborgd. Er is onvoldoende zekerheid dat het akkoord ook echt wordt uitgevoerd.
• Onnodige financiering of transactie. Een in het akkoord opgenomen nieuwe financiering of transactie is redelijkerwijs niet noodzakelijk of schaadt de gezamenlijke schuldeisers wezenlijk.

- Oneerlijke totstandkoming. Het akkoord is tot stand gekomen door bedrog, door begunstiging van bepaalde stemgerechtigden of met andere oneerlijke middelen, ongeacht wie daaraan meewerkte. - Kosten niet gedekt. Het loon en de verschotten van de herstructureringsdeskundige, deskundige of observator zijn niet gestort en er is geen zekerheid voor gesteld. Sluitstuk is een restgrond: zijn er andere redenen die zich tegen homologatie verzetten, dan wijst de rechtbank het verzoek eveneens af.

De vergelijking met een faillissement

Een schuldeiser of aandeelhouder die zelf niet heeft ingestemd of ten onrechte niet is toegelaten, kan de rechtbank vragen af te wijzen omdat hij er met dit akkoord slechter van af komt dan bij een vereffening van het vermogen in faillissement. Blijkt dat summierlijk, dan kan de rechtbank het verzoek afwijzen. Niemand hoeft dus genoegen te nemen met minder dan een faillissement hem zou opleveren.

Extra bescherming bij tegenstemmende klassen

Stemmen niet alle klassen in, dan gelden aanvullende gronden voor wie in een tegenstemmende klasse zit. De rechtbank wijst het verzoek dan af als: aan de eigen klasse van kleine ondernemingen minder dan twintig procent wordt aangeboden zonder aangetoonde zwaarwegende grond; bij de verdeling ten nadele van die klasse wordt afgeweken van de rangorde die uit de wet of uit een afspraak volgt, terwijl daarvoor geen redelijke grond bestaat of de betrokkenen er wel degelijk in hun belang door worden geschaad; de betrokken schuldeisers niet mogen kiezen voor een uitkering in geld ter hoogte van wat zij in een faillissement zouden ontvangen; of bedrijfsmatige financiers met pand of hypotheek alleen aandelen of certificaten krijgen aangeboden zonder de keuze voor een andere vorm. Bij die eerste grond gaat het niet om iedere schuldeiser met een klein bedrag te vorderen. Bedoeld is de klasse die artikel 374 Fw voorschrijft: schuldeisers zonder voorrang die zelf een kleine onderneming of een kleine rechtspersoon zijn en die iets te vorderen hebben wegens geleverde goederen of diensten of uit onrechtmatige daad. Een bedrijf met een forse vordering kan daar dus wel toe behoren.

Procedure en gevolg

De rechtbank beslist bij een met redenen omkleed vonnis, zo spoedig mogelijk, en behandelt daarbij ook een eventueel verzoek om toestemming voor de opzegging van een overeenkomst. Dat laatste verzoek wijst zij op verzoek van de wederpartij af als de vereiste toestand van dreigende insolventie ontbreekt. Zij kan deskundigen benoemen en beslist niet voordat de schuldenaar, de herstructureringsdeskundige, de observator en de indieners van afwijzingsverzoeken hun zienswijze hebben kunnen geven.

Een voorbeeld. Een klasse van kleine leveranciers stemt tegen en krijgt vijftien procent aangeboden, terwijl de aandeelhouder zijn belang behoudt. Zonder zwaarwegende grond voor dat lage percentage en zonder redelijke grond voor de afwijking van de rangorde, wijst de rechtbank het verzoek op hun verzoek af.

In de praktijk

Bent u schuldeiser en wilt u zich verzetten, kies dan een concrete grond en onderbouw die met cijfers. De vergelijking met het faillissementsscenario is uw sterkste instrument; vraag om de onderliggende aannames als u die mist. Bent u ondernemer, loop deze lijst vóór het verzoek punt voor punt na. De meeste afwijzingen gaan over informatie, klassenindeling, de zekerheid van de nakoming en de onderbouwing van een lager aanbod aan de klasse van kleine ondernemingen.