Artikel 212i Faillissementswet (212i FW)

Een faillissementsverzoek wordt normaal door een advocaat ingediend. Artikel 212i Fw maakt daarop een uitzondering voor één partij: De Nederlandsche Bank kan een verzoek om een bank failliet te verklaren zelf indienen, zonder tussenkomst van een advocaat.

Waarom deze uitzondering bestaat

De Nederlandsche Bank is geen gewone schuldeiser die zijn geld wil zien, maar de toezichthouder die op grond van de wet moet handelen zodra een bank faalt en afwikkeling niet in het algemeen belang is. Zij beschikt zelf over juristen die het dossier al kennen en die de Europese voorwaarden dagelijks toepassen. Een advocaat zou daar weinig aan toevoegen en wel tijd kosten, terwijl de wet juist vraagt om een verzoek binnen een redelijke termijn en om een behandeling met de meeste spoed.

Wat de bepaling niet regelt

De uitzondering is smal. Zij zegt alleen iets over het indienen van het verzoek door De Nederlandsche Bank en niet over de positie van andere betrokkenen in de procedure. Zij verandert ook niets aan de inhoudelijke eisen: de rechtbank toetst hetzelfde, namelijk of summierlijk blijkt dat aan de voorwaarden voor de faillietverklaring van een bank is voldaan.

Hoe dit past in het geheel

De regeling voor bankfaillissementen is opgebouwd rond snelheid en concentratie: één bevoegde rechtbank, één aanvrager bij vergunninghoudende banken, een spoedbehandeling achter gesloten deuren en beschikkingen die meteen kunnen worden uitgevoerd. Dat de toezichthouder zonder advocaat kan procederen, is daarvan het sluitstuk. Het scheelt een schakel op het moment dat uren tellen.

Een voorbeeld. De Nederlandsche Bank stelt op een avond vast dat een bank de volgende ochtend haar verplichtingen niet meer kan nakomen en dat afwikkeling niet aan de orde is. Zij stelt zelf het verzoekschrift op en dient dat de volgende dag in bij de rechtbank Amsterdam, samen met het afschrift dat naar de bank gaat. Er hoeft geen advocaat te worden ingeschakeld en geen volmacht te worden geregeld.

In de praktijk

• Schuldeiser of spaarder: voor jou verandert dit niets; jij kunt het faillissement van een vergunninghoudende bank sowieso niet aanvragen.
• Bank: voor het verweer tegen het verzoek gelden de gewone regels van de procedure, dus laat je tijdig bijstaan.

Voor gewone ondernemingen blijft de hoofdregel gelden dat een faillissementsverzoek met bijstand van een advocaat wordt ingediend; deze bepaling is een uitzondering die alleen voor de toezichthouder en alleen voor banken is geschreven.