← Terug 36a · Termijnen die de wederpartij vóór het faillissement had gesteld Verder 37a · Vorderingen van de wederpartij na ontbinding of vernietiging →

Artikel 37 Faillissementswet (37 FW)

Gestanddoening van lopende wederkerige overeenkomsten

Wettekst

  1. Indien een wederkerige overeenkomst ten tijde van de faillietverklaring zowel door de schuldenaar als door zijn wederpartij in het geheel niet of slechts gedeeltelijk is nagekomen en de curator zich niet binnen een hem daartoe schriftelijk door de wederpartij gestelde redelijke termijn bereid verklaart de overeenkomst gestand te doen, verliest de curator het recht zijnerzijds nakoming van de overeenkomst te vorderen.
  2. Indien de curator zich wel tot nakoming van de overeenkomst bereid verklaart, is hij verplicht bij die verklaring voor deze nakoming zekerheid te stellen.
  3. De vorige leden zijn niet van toepassing op overeenkomsten waarbij de gefailleerde slechts verbintenissen op zich heeft genomen tot door hem persoonlijk te verrichten handelingen.

Toelichting

Bij een faillissement lopen er vrijwel altijd contracten die nog door beide partijen moeten worden uitgevoerd. De wederpartij kan de curator schriftelijk een redelijke termijn stellen. Verklaart hij zich niet binnen die tijd bereid de overeenkomst gestand te doen, dan verliest hij het recht om van haar nakoming te vorderen.

Wanneer het artikel geldt

Het gaat om een wederkerige overeenkomst die op het moment van de faillietverklaring door beide kanten nog helemaal niet of maar voor een deel is uitgevoerd. Denk aan een koop waarbij nog niet is geleverd en nog niet is betaald, of aan een opdracht die halverwege is.

De keuze van de curator

Het is de curator die beslist of de boedel de overeenkomst gestand doet. Verklaart hij zich bereid, dan loopt het contract door en wordt wat de boedel moet presteren een boedelschuld, die vóór de gewone schuldeisers aan bod komt. Blijft zo'n verklaring uit, of laat hij de gestelde termijn ongebruikt voorbijgaan, dan kan hij van de wederpartij niets meer opeisen.

De verplichte zekerheid

Zegt de curator toe dat hij nakomt, dan moet hij bij die verklaring meteen zekerheid stellen voor die nakoming. De wet verbindt de zekerheid dus rechtstreeks aan de verklaring: de wederpartij krijgt haar op hetzelfde moment als de toezegging.

Persoonlijke prestaties vallen erbuiten

Het derde lid bepaalt dat de eerste twee leden niet van toepassing zijn op overeenkomsten waarbij de gefailleerde slechts verbintenissen op zich heeft genomen tot door hem persoonlijk te verrichten handelingen.

Een voorbeeld. Een bouwbedrijf gaat failliet terwijl een verbouwing halverwege is. De opdrachtgever schrijft de curator aan en geeft hem twee weken om te laten weten of het werk wordt afgemaakt. Verklaart de curator zich bereid, dan moet hij daarvoor zekerheid stellen. Blijft een antwoord uit, dan kan de curator geen betaling van de resterende termijnen meer vorderen en kan de opdrachtgever een andere aannemer zoeken.

In de praktijk

De wet eist dat de termijn schriftelijk wordt gesteld en dat hij redelijk is.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

  1. Mag de curator het verhuurde opeisen?

    Hoge Raad · 2014-07-11 · ECLI:NL:HR:2014:1681

    Een bank vroeg het faillissement aan van een verhuurder en voerde daarbij aan dat de curator huurovereenkomsten niet zou hoeven na te komen. De Hoge Raad oordeelde dat het faillissement geen invloed heeft op bestaande wederkerige overeenkomsten. De curator kan weliswaar verbintenissen die uit de boedel moeten worden voldaan niet nakomen - de wederpartij moet haar vordering dan ter verificatie indienen - maar het faillissement geeft hem niet de bevoegdheid om actief op te treden tegen een lopende overeenkomst, bijvoorbeeld door het gehuurde op te eisen of te laten ontruimen.

  2. Wat verliest de curator als hij niet gestand doet?

    Hoge Raad · 2016-12-02 · ECLI:NL:HR:2016:2729

    Een aannemer was failliet gegaan nadat hij werk had verricht waarvoor de opdrachtgever nog moest betalen. Op prejudiciele vragen oordeelde de Hoge Raad dat artikel 37 ertoe strekt de wederpartij te beschermen tegen het risico dat zij na het faillissement moet presteren zonder zekerheid dat de boedel haar tegenprestatie verricht. Daaruit volgt dat de verklaring van de curator dat hij niet nakomt hem niet het recht ontneemt betaling te vorderen voor prestaties die de gefailleerde al voor het faillissement had verricht: dat is een bate die de boedel zonder meer toekomt.

  3. Is afdwingen van doorlevering al gestanddoening?

    Hoge Raad · 2016-12-02 · ECLI:NL:HR:2016:2744

    Een ICT-dienstverlener schortte haar dienstverlening op toen haar klant failliet ging; de curatoren dwongen haar in kort geding tijdens de afkoelingsperiode door te leveren. De Hoge Raad liet het oordeel in stand dat de curatoren daarmee de overeenkomst niet gestand hadden gedaan. Onjuist is de opvatting dat het in rechte afdwingen van voortzetting van dienstverlening door een dwangcrediteur steeds als gestanddoening in de zin van artikel 37 moet worden aangemerkt; hoe verklaringen en gedragingen van een curator moeten worden uitgelegd, hangt af van alle omstandigheden.

  4. Mag de wederpartij haar rechten blijven uitoefenen?

    Hoge Raad · 2006-11-03 · ECLI:NL:HR:2006:AX8838

    De curator van de juridische eigenaar van een pand wilde bewoners laten ontruimen die het pand huurden van de economische eigenaar. De Hoge Raad overwoog dat het faillissement op bestaande wederkerige overeenkomsten geen invloed uitoefent, maar dat dit niet betekent dat de wederpartij van een duurovereenkomst haar rechten kan blijven uitoefenen alsof er geen faillissement was: dat zou de gelijkheid van schuldeisers op onaanvaardbare wijze doorbreken. Dat geldt ook als de gefailleerde slechts het gebruik van een eigen zaak moet dulden; de wederpartij zou het faillissement dan in feite kunnen negeren.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

← Terug 36a · Termijnen die de wederpartij vóór het faillissement had gesteld Verder 37a · Vorderingen van de wederpartij na ontbinding of vernietiging →