Artikel 339 Faillissementswet (339 FW)

Tegen de beslissing waarbij het akkoord wordt bekrachtigd of juist geweigerd, staan rechtsmiddelen open. Dit artikel regelt welke regels daarvoor gelden, wie ze mag gebruiken en wat er gebeurt als een hogere rechter de bekrachtiging vernietigt.

Welke regels gelden

Voor het hoger beroep en de cassatie verklaart de wet de bepalingen uit de faillissementstitel van overeenkomstige toepassing: artikel 154 Fw, artikel 155 Fw, eerste lid, en artikel 156 Fw. Daarin staat wie kan opkomen en hoe en binnen welke termijn beroep en cassatie moeten worden ingesteld. Die termijnen zijn kort, zoals overal in deze wet, en zij beginnen te lopen vanaf de uitspraak.

Alleen wie op de zitting was

Er geldt een belangrijke beperking. Wie mag opkomen hangt om te beginnen af van de uitkomst en van het stemgedrag: is de homologatie geweigerd, dan kunnen de schuldeisers die vóór het akkoord stemden en de schuldenaar in beroep; is zij verleend, dan kunnen de schuldeisers die tegenstemden of bij de stemming afwezig waren opkomen, en wie vóór stemde alleen op de grond dat het akkoord met oneerlijke middelen tot stand is gekomen. Daar komt hier nog bij dat het recht alleen toekomt aan schuldeisers die op de openbare zitting van artikel 337 Fw zijn verschenen. Wie is weggebleven, kan achteraf niet alsnog opkomen.

De gedachte daarachter is dat de discussie over het akkoord op die zitting hoort te worden gevoerd. Een schuldeiser die bezwaren heeft, moet ze daar op tafel leggen, in persoon, bij schriftelijk gemachtigde of bij advocaat. Doet hij dat niet, dan is de zaak voor hem afgedaan.

Voor de schuldenaar geldt die beperking niet op dezelfde manier: hij is bij de behandeling van zijn eigen akkoord partij en mag zijn belangen verdedigen.

Hoe het hoger beroep verloopt

Op de behandeling in hoger beroep gelden dezelfde regels als bij de rechtbank. Schuldeisers van vorderingen waarvoor de schuldsaneringsregeling werkt, kunnen ook daar uiteenzetten waarom zij het akkoord willen of bestrijden, en de schuldenaar mag opnieuw zijn belangen verdedigen. Ook de termijn voor de uitspraak keert terug: het hof beslist op de dag van de zitting of uiterlijk op de achtste dag daarna.

Als de bekrachtiging sneuvelt

Wordt de homologatie in hoger beroep of in cassatie vernietigd, dan geeft de griffier van dat rechtscollege daarvan onverwijld bericht aan de griffier van de rechtbank. Zo weet de rechtbank meteen dat het akkoord toch niet in stand blijft, en kan het dossier in de administratie worden bijgewerkt. De regeling loopt in dat geval verder volgens de gewone regels.

Een voorbeeld. Een schuldeiser die op de zitting bezwaar maakte tegen het akkoord, verliest bij de rechtbank en stelt hoger beroep in. Een tweede schuldeiser met dezelfde bezwaren was niet komen opdagen; die kan niets meer doen en moet de uitkomst van het beroep afwachten.

In de praktijk

Bent u schuldeiser en verwacht u dat u het met de uitkomst oneens zult zijn, ga dan naar de zitting of stuur iemand met een schriftelijke machtiging. Verschijnen is hier geen formaliteit maar de toegangskaart tot het hoger beroep.

Overweegt u een rechtsmiddel, handel dan onmiddellijk. Vraag dezelfde dag de uitspraak op, kijk naar de motivering en schakel meteen een advocaat in; met termijnen van enkele dagen is uitstel vrijwel altijd fataal.

Bent u schuldenaar en wordt de bekrachtiging aangevochten, blijf dan intussen gewoon uw verplichtingen nakomen. Zolang niet vaststaat dat het akkoord in stand blijft, loopt de regeling door en telt alles wat u doet of nalaat mee.