Artikel 332 Faillissementswet (332 FW)

Op de vergadering wordt over het aangeboden akkoord gesproken en gestemd. Dit artikel bepaalt wie er mag stemmen, welke meerderheden nodig zijn om het akkoord aan te nemen en wanneer de rechter-commissaris een verworpen akkoord toch kan vaststellen alsof het is aangenomen.

De schuldenaar mag op de vergadering zelf zijn akkoord toelichten en verdedigen. Hij mag het bovendien tijdens de raadpleging nog wijzigen, bijvoorbeeld door het aangeboden bedrag te verhogen als blijkt dat schuldeisers anders tegenstemmen. Die ruimte bestaat alleen zolang de raadpleging loopt.

Wie mag stemmen

Stemgerechtigd zijn de schuldeisers van vorderingen waarvoor de schuldsaneringsregeling werkt. Schuldeisers met een pandrecht of hypotheek en schuldeisers als bedoeld in artikel 299b Fw staan in beginsel buiten die kring, want zij hebben hun eigen verhaalspositie.

Zij mogen wel meedoen, maar alleen als zij vóór het begin van de stemming afstand doen van hun recht van parate executie, het recht om hun onderpand zelf te verkopen zonder voorafgaande tussenkomst van de rechter. Die afstand is definitief. Of het akkoord nu wordt aangenomen, verworpen of door de rechter-commissaris wordt vastgesteld, dat recht komt niet terug.

De vereiste meerderheden

Er wordt in twee groepen gestemd, en in beide groepen moet het akkoord het halen:

• De schuldeisers met voorrang. Van de op de vergadering verschenen schuldeisers met erkende en voorwaardelijk toegelaten vorderingen waaraan voorrang is verbonden, moet de gewone meerderheid instemmen, en die instemmers moeten samen ten minste de helft van het totale bedrag van hun vorderingen vertegenwoordigen.
• De concurrente schuldeisers. Voor de verschenen erkende en voorwaardelijk toegelaten gewone schuldeisers geldt dezelfde dubbele eis: de gewone meerderheid in aantal, samen goed voor minstens de helft van het totale bedrag van hun vorderingen.

Naast erkende vorderingen tellen dus ook voorwaardelijk toegelaten vorderingen mee: vorderingen die betwist zijn, maar waarvoor de rechter-commissaris heeft bepaald dat zij voor de stemming meetellen.

Een verworpen akkoord dat toch doorgaat

Wordt het akkoord niet aangenomen, dan kan de rechter-commissaris het op verzoek van de schuldenaar of de bewindvoerder bij gemotiveerde beschikking toch vaststellen alsof het was aangenomen. Daarvoor gelden twee voorwaarden tegelijk. In beide groepen moet drie vierde van de verschenen schuldeisers vóór hebben gestemd. En de verwerping moet te wijten zijn aan een of meer verschenen tegenstemmers die in redelijkheid niet tot dat stemgedrag hebben kunnen komen. Bij die toets worden alle omstandigheden in aanmerking genomen; de wet noemt daarbij in het bijzonder het percentage dat die schuldeisers, als de schuldsaneringsregeling zou worden voortgezet, 'naar verwachting aan betaling op hun vorderingen zullen ontvangen'.

Het proces-verbaal van de vergadering legt alles vast: de inhoud van het akkoord, de namen van de verschenen stemgerechtigde schuldeisers, hoe ieder van hen heeft gestemd, de uitslag en, als de rechter-commissaris het akkoord heeft vastgesteld, zijn beschikking. Het zesde lid verklaart daarnaast artikel 149 Fw van overeenkomstige toepassing; verzoeken die op die grond zijn ingediend, komen volgens artikel 335 Fw aan de orde op de zitting waarop de rechtbank over het akkoord beslist.

Een voorbeeld. Van de acht verschenen gewone schuldeisers stemmen er zes vóór, maar de twee tegenstemmers vertegenwoordigen zoveel schuld dat de helft van het bedrag niet wordt gehaald. De schuldenaar vraagt de rechter-commissaris het akkoord alsnog vast te stellen, omdat die twee bij voortzetting van de regeling vrijwel niets zouden ontvangen.

In de praktijk

Voor schuldeisers geldt dat bij de meerderheden alleen de verschenen schuldeisers meetellen. Wie tegenstemt, kan bij een verzoek om vaststelling te maken krijgen met de toets van het vierde lid, waarin de vergelijking met de uitkering bij voortzetting van de regeling een uitdrukkelijk genoemde omstandigheid is.

Voor de schuldenaar is een onderbouwing van wat de schuldeisers zonder akkoord zouden krijgen van betekenis; ook de bewindvoerder kan om vaststelling verzoeken. Dat gegeven speelt een rol bij de afweging van de schuldeisers en, als het akkoord wordt verworpen, bij de beoordeling door de rechter-commissaris.