Artikel 372 Fw: Het akkoord dat ook groepsmaatschappijen bindt

In concerns staan vennootschappen vaak voor elkaar in met garanties en borgstellingen. Een akkoord dat alleen de schuldenaar zelf bindt, lost dan weinig op. Dit artikel maakt het daarom mogelijk in hetzelfde akkoord ook de rechten te wijzigen die schuldeisers hebben tegen rechtspersonen die met de schuldenaar een groep vormen.

De vier voorwaarden

• De rechten hangen samen met de schuldenaar. Het moet gaan om rechten die strekken tot voldoening of tot zekerheid van verbintenissen van de schuldenaar, of van verbintenissen waarvoor de groepsmaatschappij naast hem aansprakelijk is.
• Ook die maatschappijen verkeren in de vereiste toestand. Zij moeten zelf in de toestand van dreigende insolventie verkeren die artikel 370 Fw omschrijft.
• Instemming of een deskundige. De betrokken rechtspersonen hebben met de voorgestelde wijziging ingestemd, of het akkoord wordt aangeboden door een herstructureringsdeskundige.

- Bevoegdheid van de rechter. De rechtbank moet rechtsmacht hebben alsof die rechtspersonen zelf een akkoord zouden aanbieden en om homologatie zouden vragen.

Informatie en toetsing

De aanbieder moet ook over de betrokken groepsmaatschappijen de informatie geven die artikel 375 Fw voorschrijft. Schuldeisers moeten dus kunnen zien wat de financiële positie van die vennootschappen is en wat het akkoord voor hun positie tegenover elk van hen betekent.

Bij de behandeling van het homologatieverzoek toetst de rechtbank, uit zichzelf of op verzoek, of het akkoord ook ten aanzien van die rechtspersonen voldoet aan de eisen van artikel 384 Fw. De waarborgen die voor de schuldenaar gelden, gelden dus ook voor de groep.

Wie de verzoeken indient

De schuldenaar, of de herstructureringsdeskundige als die is aangewezen, is bij uitsluiting bevoegd om ten behoeve van de betrokken groepsmaatschappijen verzoeken bij de rechtbank in te dienen: het verzoek om een afkoelingsperiode, om een uitspraak over een geschilpunt, om voorzieningen en om homologatie. Zo blijft de regie op één plek en ontstaat er geen wirwar van losse procedures binnen hetzelfde concern.

Een voorbeeld. Een werkmaatschappij kan haar bank niet meer betalen. De holding heeft zich borg gesteld en heeft zelf geen andere inkomsten. Beide verkeren in de vereiste toestand en de holding stemt in. In het akkoord wordt zowel de vordering op de werkmaatschappij als de aanspraak op de holding gewijzigd, zodat de bank niet alsnog bij de holding kan aankloppen.

In de praktijk

Bent u schuldeiser met een concerngarantie, lees dan precies welke vennootschappen in het akkoord worden betrokken. Staat uw garantiegever erbij, dan kan uw aanspraak op hem worden gewijzigd; staat hij er niet bij, dan houdt u die aanspraak.

Controleer of aan de voorwaarden is voldaan, in het bijzonder of ook de groepsmaatschappij zelf in de vereiste toestand verkeert. Een gezonde vennootschap kan langs deze weg niet worden meegenomen.

Bent u ondernemer in een concern, breng dan vroeg in kaart welke onderlinge garanties, borgstellingen en hoofdelijke aansprakelijkheden er zijn. Zonder dat overzicht is een akkoord dat werkelijk rust brengt niet te maken.