Artikel 361 Faillissementswet (361 FW)

Niet elk stuk in een schuldsaneringszaak hoeft door een advocaat te worden ingediend, maar voor een aantal verzoeken schrijft de wet dat wel voor. Dit artikel zet op een rij welke dat zijn en wanneer er een uitzondering geldt.

Voor welke verzoeken

Een advocaat moet het verzoek ondertekenen bij: het rechtsmiddel tegen de beslissing over de toepassing van de regeling uit artikel 292 Fw, het opkomen tegen een beschikking van de rechter-commissaris uit artikel 315 Fw, het verzoek om een vergadering van schuldeisers uit artikel 348 Fw, het verzoek om wijziging van de termijn uit artikel 349a Fw, het verzoek tot tussentijdse beëindiging uit artikel 350 Fw, het hoger beroep daartegen uit artikel 351 Fw, het hoger beroep tegen het eindvonnis uit artikel 355 Fw en het verzoek om de schone lei ongedaan te maken uit artikel 358a Fw.

De uitzonderingen

• De bewindvoerder. Doet hij zelf het verzoek, dan is een advocaat niet nodig. Dat past bij zijn rol: hij is de door de rechtbank aangestelde functionaris in de regeling.
• De schuldenaar bij een verzoek tot beëindiging. Vraagt u zelf om beëindiging van de toepassing van de regeling op grond van artikel 350 Fw, dan mag u dat zonder advocaat doen.

Die tweede uitzondering is praktisch bedoeld. Wie zelf tot de conclusie komt dat de regeling moet stoppen, bijvoorbeeld omdat de schulden zijn voldaan, hoeft daarvoor geen advocaat te betalen.

Grensoverschrijdende verzoeken en cassatie

Voor Europese verzoeken geldt de eis van een advocaat maar in één geval: het verzoek op de voet van artikel 46 van de insolventieverordening waarnaar artikel 5, derde lid, Fw verwijst. Voor de overige verzoeken uit die verordening stelt dit artikel die eis niet. Voor cassatie geldt bovendien een strengere eis: daar moet altijd een advocaat aan te pas komen die bij de Hoge Raad mag optreden. Dat is een aparte groep advocaten die bevoegd is bij dat college op te treden.

Een voorbeeld. Een schuldenaar wil opkomen tegen een beschikking waarmee de rechter-commissaris een handeling van de bewindvoerder in stand heeft gelaten. Dat verzoek aan de rechtbank moet door een advocaat worden ondertekend. Wil dezelfde schuldenaar zelf om beëindiging van de regeling vragen omdat hij een erfenis heeft ontvangen waarmee alles kan worden betaald, dan mag hij dat verzoek zelf indienen.

In de praktijk

Zoek bij een rechtsmiddel meteen een advocaat en wacht daar niet mee: de termijnen zijn kort en het verzoek is zonder handtekening van een advocaat niet in orde.

Vraag naar gefinancierde rechtsbijstand. Voor mensen met een laag inkomen bestaat een stelsel waarbij de overheid het grootste deel van de kosten draagt en u een eigen bijdrage betaalt; uw advocaat kan de aanvraag voor u doen. Vraag daar expliciet naar in het eerste gesprek.

Wilt u alleen iets aankaarten en gaat het niet om een van de genoemde verzoeken, schrijf dan eerst uw bewindvoerder aan en leg het zo nodig voor aan de rechter-commissaris. Dat kost u niets en lost in de praktijk veel op.

Bent u schuldeiser, houd er dan rekening mee dat u voor een verzoek tot tussentijdse beëindiging of voor een hoger beroep ook een advocaat nodig heeft. Weeg de kosten daarvan af tegen wat u realistisch uit de boedel kunt verwachten.