Artikel 281e Faillissementswet (281e FW)

Stemmen met duizenden schuldeisers tegelijk is onwerkbaar. Voor die situatie kan de rechtbank een commissie van vertegenwoordiging benoemen. Deze commissie neemt bij de belangrijkste stemmingen de plaats in van de schuldeisers zelf. Dit artikel regelt hoe zij is samengesteld en met welke meerderheden zij beslist.

Samenstelling

De commissie telt ten minste negen leden. Bij de samenstelling wordt erop gelet dat de belangrijkste groepen schuldeisers erin vertegenwoordigd zijn. Zitten er in een zaak zowel consumenten met een tegoed, leveranciers als financiers, dan hoort dat in de commissie terug te komen. Dat is de kern van de constructie: representativiteit moet compenseren wat de individuele schuldeiser aan invloed verliest.

Alleen de commissie stemt

Bij twee stemmingen hebben uitsluitend de leden van de commissie stemrecht: de beslissing over de definitieve verlening van de surseance en de stemming over het akkoord. De gewone schuldeiser stemt daar dus niet meer zelf. Zijn belang wordt behartigd door het lid dat zijn groep vertegenwoordigt.

De vereiste meerderheden

De wet noemt twee drempels, die anders liggen dan bij een gewone surseance:

• Definitieve surseance. Die kan niet worden verleend als meer dan een vierde van de ter vergadering verschenen leden zich ertegen verklaart.
• Het akkoord. Daarvoor is de toestemming nodig van drie vierde van de verschenen leden.

Verschijnt niet ten minste twee derde van de leden op de vergadering waar over het akkoord moet worden beslist, dan wordt de stemming uitgesteld tot een latere dag. De schuldeisers hoeven daarvoor niet opnieuw te worden opgeroepen; de bewindvoerders roepen alleen de leden van de commissie schriftelijk op. Op die tweede vergadering wordt gestemd ongeacht hoeveel leden er zijn gekomen, zodat de procedure niet eindeloos kan worden opgehouden.

De commissie in de rest van de procedure

Het laatste lid bevat een leesregel. Waar de wet bij het proces-verbaal, bij de homologatie en bij het hoger beroep daartegen over 'schuldeisers' spreekt, moet in deze situatie 'leden van de commissie' worden gelezen. Bij de openbare zitting over de homologatie ligt het ruimer: daar mag zowel elke schuldeiser als elk lid van de commissie het woord voeren.

Een voorbeeld. Bij de surseance van een dienstverlener met veertigduizend klanten benoemt de rechtbank een commissie van elf leden, met daarin vertegenwoordigers van de klanten, van de leveranciers en van de banken. Over het akkoord stemmen alleen die elf. Een klant die het er niet mee eens is, kan wel op de zitting over de bekrachtiging zijn bezwaren uiteenzetten.

In de praktijk

Voor de schuldeiser betekent dit dat hij zijn invloed uitoefent via de commissie. Zoek uit wie zijn groep vertegenwoordigt en leg daar uw standpunt neer; op de vergadering zelf stemt u niet mee.

Voor de bewindvoerders is het overleg met de commissie het middel om draagvlak te peilen voordat het voorstel definitief wordt; zij moeten de leden tijdig en volledig informeren, want die beslissen voor een grote groep. Voor de ondernemer verschuift het gesprek over het akkoord naar een klein gezelschap. Dat maakt het overzichtelijker, maar de drempel van drie vierde is hoger dan de gewone meerderheid die anders zou gelden.