Artikel 248 Faillissementswet (248 FW)

Tijdens een surseance van betaling kan een schuldeiser niet zomaar het faillissement van de schuldenaar aanvragen buiten hem om. Dit artikel bepaalt dat een faillietverklaring dan niet rauwelijks kan worden verzocht, en het regelt welke bepalingen gelden als er in het kader van de surseance toch een faillissement wordt uitgesproken of juist wordt vernietigd.

Niet rauwelijks

Rauwelijks betekent zonder dat de schuldenaar wordt opgeroepen en gehoord. Die snelle route is tijdens een surseance afgesloten, met uitzondering van het geval dat artikel 213ar Fw mogelijk maakt voor de moedermaatschappij van een verzekeraar. De gedachte erachter is dat de rechtbank de zaak al kent: er is een rechter-commissaris en er zijn bewindvoerders die verslag uitbrengen. Een faillissement hoort dan te worden beoordeeld in het licht van de lopende surseance, en niet in een aparte procedure waarin de schuldenaar niets kan zeggen.

Waarom dit de schuldeiser niet machteloos maakt

Wie meent dat de surseance geen zin meer heeft, is niet aangewezen op een verrassingsaanval. Hij kan om intrekking van de surseance vragen op de gronden van artikel 242 Fw, en de rechtbank kan bij diezelfde beschikking het faillissement uitspreken. De weg loopt dus via de procedure die er al is, met hoor en wederhoor.

Uitspraak en vernietiging

Wordt op grond van een bepaling van deze titel een faillietverklaring uitgesproken, dan is artikel 14 Fw van overeenkomstige toepassing; wordt langs die weg een faillissement juist vernietigd, dan gelden de artikelen 13 en 15 Fw. Die bepalingen regelen de afwikkeling rond de uitspraak en de bekendmaking daarvan, en bij een vernietiging de gevolgen die daaraan verbonden zijn. Zo sluit de surseancetitel aan op de algemene regels van het faillissement.

Een voorbeeld. Een schuldeiser is het zat: hij ziet de voorraad slinken en wil het faillissement aanvragen van een bedrijf dat surseance heeft. Een los faillissementsverzoek zonder oproeping komt hem niet verder. Wat hij wel kan doen, is de rechtbank vragen de surseance in te trekken, met de feiten die hij heeft; wordt dat toegewezen, dan kan het faillissement in dezelfde beschikking volgen.

In de praktijk

Voor de ondernemer geeft dit artikel een stukje rust: zolang de surseance loopt, kan hij niet worden overvallen door een faillissement waarvan hij pas achteraf hoort. Dat betekent niet dat hij veilig is; het betekent dat hij het aan zal zien komen en zijn kant van het verhaal kan vertellen.

Voor schuldeisers is de praktische route duidelijk: bouw uw bezwaren op rond de intrekking van de surseance. Verzamel wat u ziet aan feiten — uitblijvende betalingen aan andere leveranciers, het wegvallen van omzet, gebrek aan informatie — en leg dat voor aan de rechtbank.

Voor de bewindvoerders is de bepaling een reden om de rechter-commissaris tijdig te informeren over verslechteringen. Zij zijn immers degenen die het dichtst bij de cijfers staan en die verplicht zijn om intrekking te vragen als het uitzicht op betaling ontbreekt.