Artikel 281f Faillissementswet (281f FW)

Een akkoord wordt niet altijd in één keer betaald. Voorziet het in meerdere uitkeringen, dan moet bij elke volgende ronde worden vastgesteld aan wie wordt betaald. Dit artikel geeft de rechtbank de mogelijkheid om daarvoor papieren aan toonder te laten gebruiken: bij de eerste uitkering wordt het papier uitgereikt, en de volgende uitkeringen worden alleen tegen aanbieding daarvan betaald.

Wanneer de rechtbank dit kan bepalen

De voorwaarde is dat te voorzien is dat er meer dan één uitkering aan de schuldeisers zal moeten plaatsvinden. De rechtbank neemt de beslissing bij de homologatie van het akkoord, dus op het moment waarop zij het akkoord bekrachtigt. De wet koppelt de bevoegdheid uitdrukkelijk aan dat moment. Het is een bevoegdheid: de rechtbank kan zo'n bepaling opnemen, maar is daartoe niet verplicht.

Hoe het werkt

Bij de eerste uitkering krijgt de schuldeiser een of meer papieren aan toonder in handen. Betaling van de volgende uitkeringen kan daarna uitsluitend worden gevorderd door zo'n papier aan te bieden. Aan toonder betekent dat het recht op de uitkering is verbonden aan het bezit van het papier: wie het aanbiedt, wordt als gerechtigde behandeld.

Waarvoor het dient

De regeling is bedoeld voor akkoorden waarin over langere tijd en aan veel schuldeisers wordt betaald. Bij elke uitkering zonder toonderpapier zou opnieuw aan de hand van de administratie moeten worden nagegaan wie op welk bedrag recht heeft. Met het papier wordt de betaling gekoppeld aan een stuk dat de gerechtigde zelf in handen heeft, wat de uitvoering van het akkoord eenvoudiger kan maken.

Een voorbeeld. Een akkoord voorziet in drie jaarlijkse uitkeringen aan een groot aantal obligatiehouders en leveranciers. Bij de homologatie bepaalt de rechtbank dat bij de eerste uitkering toonderpapier wordt verstrekt. In het tweede en derde jaar meldt iedere gerechtigde zich met zijn papier bij het betaaladres dat in het akkoord is genoemd, en ontvangt daartegen zijn uitkering.

In de praktijk

Voor de schuldeiser is de boodschap eenvoudig maar belangrijk: bewaar het papier zorgvuldig. Het is het stuk waarmee de volgende uitkeringen worden opgehaald, en het werkt aan toonder: wie het aanbiedt, geldt als gerechtigde. Raakt het papier zoek of in verkeerde handen, dan kan dat gevolgen hebben voor de betaling.

Voor de bewindvoerders is dit vooral iets wat zij bij de rechtbank kunnen vragen zolang de surseance loopt. Zodra de homologatie onherroepelijk is, eindigt de surseance en daarmee hun taak: het akkoord wordt daarna nagekomen door de schuldenaar zelf. Bij hem ligt dus ook de zorgvuldige uitgifte van het papier bij de eerste ronde en de duidelijke uitleg aan de schuldeisers over wat zij in handen krijgen.

Voor de ondernemer die het akkoord moet nakomen, betekent een bepaling als deze dat de volgende uitkeringen alleen worden gedaan tegen aanbieding van het papier, zodat hij bij elke ronde kan volstaan met betaling aan wie zich met een papier meldt.