Artikel 182 Faillissementswet (182 FW)

Een faillissement kost geld: het salaris van de curator, taxaties, opslag, publicaties. Artikel 182 Fw bepaalt wie die algemene kosten draagt. De hoofdregel is dat zij worden omgeslagen over ieder deel van de boedel, zodat elke opbrengst naar verhouding meebetaalt aan de afwikkeling.

Wat omslag betekent

Omslaan wil zeggen dat de algemene kosten niet uit één bepaalde opbrengst worden betaald, maar naar verhouding over alle delen van de boedel worden verdeeld. Elke opbrengst die tot de boedel behoort, draagt een evenredig deel. Ook een opbrengst waaraan een voorrecht verbonden is, valt daaronder, zodat de bevoorrechte schuldeiser zijn deel van de kosten meedraagt voordat hij wordt uitbetaald.

De wet maakt een uitzondering voor opbrengsten die na een executie rechtstreeks toekomen aan bepaalde rechthebbenden:

• Pand- en hypotheekhouders die hun recht zelf hebben uitgeoefend zoals artikel 57 Fw dat toelaat.
• Schuldeisers met een retentierecht, die hun eigen positie hebben.

- Beperkt gerechtigden, huurders en pachters die hun recht door de executie zijn kwijtgeraakt en daarvoor uit de opbrengst worden schadeloos gesteld. Wat hun op die manier na de executie toekomt, draagt niet mee in de algemene kosten van het faillissement.

De tegenuitzondering

Wat na zo'n executie via de curator wordt uitgekeerd ten behoeve van een schuldeiser die hoger bevoorrecht was dan de genoemde rechthebbenden, valt juist wél onder de omslag. Dat bedrag komt bij de curator terecht en wordt door hem aan die schuldeiser uitgekeerd; de wet rekent het daarom tot de delen van de boedel waarover de kosten worden omgeslagen.

Luchtvaartuigen

Het tweede lid trekt de uitzondering door naar luchtvaartuigen die een schuldeiser op grond van artikel 59a Fw zelf heeft verkocht. Ook die opbrengst blijft buiten de omslag, net als bij de pand- en hypotheekhouder die zelf executeert.

Een voorbeeld. Bij een failliet transportbedrijf verkoopt de bank de verhypothekeerde loods zelf. Die opbrengst draagt niet bij aan de algemene faillissementskosten. De opbrengst van de vrachtwagens die de curator heeft verkocht, doet dat wel, en daaruit worden de kosten van de afwikkeling betaald.

In de praktijk

Voor concurrente schuldeisers is van belang dat de kosten niet alleen drukken op het deel van de boedel waaruit zij worden betaald: elke opbrengst die onder de omslag valt, draagt naar verhouding mee. Wat er voor hen overblijft, hangt daarnaast af van de rangorde waarin de curator uitkeert.

Voor schuldeisers met pand of hypotheek is de wettekst duidelijk over waar de uitzondering ophoudt: zij is gekoppeld aan een executie overeenkomstig artikel 57 Fw of artikel 60, derde lid, tweede zin, Fw. Een opbrengst die niet langs die weg aan hen toekomt, wordt in de wettekst niet uitgezonderd. Het maakt voor de financiële uitkomst dus uit langs welke weg het onderpand wordt verkocht. Laat u daarover tijdig adviseren.