Artikel 359a Faillissementswet (359a FW)

Dit korte artikel verklaart drie bepalingen uit de faillissementstitel van overeenkomstige toepassing op de schuldsaneringsregeling. Het gaat om de artikelen 203 tot en met 205 Fw, die gaan over schuldeisers die zich buiten Nederland op goederen van de schuldenaar verhalen en over de gevolgen daarvan voor de verdeling.

Wat een schakelbepaling doet

De wetgever heeft de schuldsaneringsregeling niet helemaal opnieuw geschreven. Waar de faillissementstitel al een goede regel bevat, wordt daarnaar verwezen in plaats van de tekst te herhalen. Zo'n schakelbepaling zegt dus niets nieuws, maar maakt bestaande regels in een andere context toepasselijk.

"Van overeenkomstige toepassing" betekent dat de regel wordt gelezen met de rollen die in de schuldsaneringsregeling gelden. Waar in de faillissementstitel de curator staat, gaat het hier om de bewindvoerder; waar het faillissement wordt genoemd, gaat het om de schuldsaneringsregeling.

Waarom dit nodig is

Vermogen houdt zich niet aan landsgrenzen. Een schuldenaar kan een bankrekening, een vakantiewoning of een vordering in een ander land hebben. Zonder regeling zou een schuldeiser die daar snel is, zich buiten de gezamenlijke afwikkeling om kunnen laten voldoen, terwijl de rest van de schuldeisers in Nederland achterblijft.

De kern van de aangewezen bepalingen is dat dit niet mag lonen. Een schuldeiser die zich na de uitspraak afzonderlijk heeft verhaald op goederen in het buitenland waarop hij geen voorrang had, moet wat hij zo heeft gekregen aan de boedel vergoeden. Dezelfde plicht geldt als hij zijn vordering of zijn schuld aan een derde overdraagt en die derde daardoor in het buitenland kan verhalen of kan verrekenen. Het beginsel dat schuldeisers gelijk worden behandeld, blijft daarmee overeind, ook als er goederen buiten Nederland liggen.

Wie wat doet

De bewindvoerder brengt in kaart wat er tot de boedel behoort en houdt in de gaten of ergens buiten de gezamenlijke afwikkeling om is geïncasseerd. De rechter-commissaris houdt daarop toezicht. De schuldenaar heeft hier een eigen belang bij: alles wat via deze weg in de boedel blijft, komt ten goede aan de gezamenlijke schuldeisers en telt mee in de afwikkeling van zijn regeling.

Een voorbeeld. Een schuldenaar heeft nog een kleine spaarrekening in een ander land. Een schuldeiser weet daar een bedrag af te halen, terwijl hij op dat tegoed geen voorrang had. Hij moet dat bedrag aan de boedel vergoeden, zodat het alsnog in de gezamenlijke verdeling terechtkomt.

In de praktijk

Bent u schuldenaar, geef dan ook bezittingen en schulden in het buitenland door aan uw bewindvoerder: een rekening, een auto, een aandeel in een woning of een erfdeel. Verzwijgen leidt vrijwel altijd tot problemen bij de beoordeling aan het einde van de regeling.

Bent u schuldeiser en heeft u de mogelijkheid u elders te verhalen, meld dat dan bij de bewindvoerder. Verhaalt u zich buiten de afwikkeling om op buitenlandse goederen waarop u geen voorrang heeft, dan moet u het verhaalde aan de boedel vergoeden; door het vooraf te melden voorkomt u die terugbetaling en een discussie achteraf.

Speelt er meer dan één land in uw dossier, houd er dan rekening mee dat er ook Europese regels kunnen gelden, waarnaar artikel 5 Fw verwijst. Vraag bij twijfel schriftelijk om uitleg aan de bewindvoerder; dat voorkomt dat u onnodig kosten maakt in een procedure elders.