Artikel 279 Faillissementswet (279 FW)

Na de uitspraak van het gerechtshof is er nog één stap mogelijk: cassatie bij de Hoge Raad. Dit artikel bepaalt wie dat kan instellen, en dat hangt af van de uitkomst bij het hof. De regels over de manier van instellen sluiten aan bij die van het hoger beroep, met één verschil in de bekendmaking.

Wie in cassatie kan

De wet koppelt het cassatierecht aan de uitkomst:

• Houdt het hof de faillietverklaring in stand, dan is de schuldenaar bevoegd cassatie in te stellen.

- Vernietigt het hof de faillietverklaring, dan komt dat recht toe aan elke schuldeiser die in het hoger beroep is opgekomen. Een schuldeiser die niet in het hoger beroep is opgekomen, wordt in het artikel niet genoemd en heeft deze bevoegdheid dus niet.

Termijn en wijze

Cassatie wordt binnen dezelfde termijn en op dezelfde wijze ingesteld en behandeld als het hoger beroep. Dat betekent: binnen acht dagen, en door middel van een verzoek bij de griffie in plaats van een dagvaarding. Ook voor de behandeling gelden dezelfde regels als in hoger beroep.

Een exploot in plaats van een aankondiging

Op één punt wijkt de regeling af. Bij het hoger beroep wordt de zaak in de Staatscourant aangekondigd; in cassatie gebeurt dat niet. In plaats daarvan moet binnen vier dagen na de aantekening van het beroep een exploot aan de wederpartij worden uitgebracht. Een exploot is een stuk dat door een gerechtsdeurwaarder wordt betekend, zodat vaststaat dat de wederpartij het heeft ontvangen en op de hoogte is van het ingestelde beroep.

Een voorbeeld. Het hof vernietigt de faillietverklaring van een onderneming. Een schuldeiser die in het hoger beroep is opgekomen en meent dat het hof een verkeerde maatstaf heeft gebruikt, stelt cassatie in. Hij laat binnen vier dagen na de aantekening een exploot aan de onderneming uitbrengen, zodat zij weet dat de zaak doorloopt.

In de praktijk

Voor de schuldeiser die betrokken wil blijven bij de uitkomst geldt: verschijn in het hoger beroep. Dat is niet alleen het moment om uw standpunt te geven, het is ook de voorwaarde om later nog naar de Hoge Raad te kunnen als het hof de faillietverklaring vernietigt.

Voor de ondernemer betekent cassatie dat de onzekerheid langer duurt. In cassatie wordt de zaak niet opnieuw feitelijk bekeken; het gaat om de vraag of het recht juist is toegepast en of de beslissing voldoende is gemotiveerd.

Voor beide partijen zijn de termijnen kort. Acht dagen voor het beroep en vier dagen voor het exploot betekenen dat de beslissing om in cassatie te gaan en de uitvoering daarvan snel moeten volgen op de uitspraak van het hof.