Artikel 297 Faillissementswet (297 FW)

Wie in de schuldsaneringsregeling zit, wordt niet handelingsonbekwaam. U kunt gewoon overeenkomsten sluiten, werk aannemen en aankopen doen. Voor drie soorten rechtshandelingen maakt de wet een uitzondering: daarvoor hebt u de toestemming van uw bewindvoerder nodig. Dit artikel noemt ze en zegt wat er gebeurt als u ze zonder toestemming verricht.

U blijft zelf bevoegd

Het uitgangspunt staat voorop: u bent zelfstandig bevoegd rechtshandelingen te verrichten. Dat staat naast het verlies van de zeggenschap over de boedelgoederen uit artikel 296 Fw; die twee moet u uit elkaar houden. U mag handelen, maar niet beschikken over wat tot de boedel hoort.

Waarvoor u toestemming nodig hebt

De wet noemt drie categorieën. De eerste is het aangaan van een kredietovereenkomst in de zin van de Wet op het financieel toezicht: lenen, rood staan of op afbetaling kopen valt daaronder. De tweede is de reeks afspraken waarmee u zich verbindt voor de schuld van een ander: borg staan, medeschuldenaar worden, zich voor een derde sterk maken of zekerheid stellen voor de schuld van een derde. De derde is het doen van giften, met uitzondering van de gebruikelijke, voor zover die niet bovenmatig zijn.

De rode draad is duidelijk. Alle drie de categorieën kunnen ertoe leiden dat er nieuwe schulden bijkomen of dat er waarde uit de boedel weglekt, precies wat de regeling moet voorkomen. Een gewoon verjaardagscadeau valt daar niet onder; een schenking die uit de toon valt wel.

Wat er gebeurt zonder toestemming

Een rechtshandeling die in strijd met deze regel is verricht, is vernietigbaar. Alleen de bewindvoerder kan die vernietigingsgrond inroepen; niet u en niet de wederpartij. Roept hij de vernietiging in, dan wordt de handeling geacht niet te zijn verricht en moet worden teruggedraaid wat er is gepresteerd.

Voor uw wederpartij is dat een reëel risico. Een kredietverstrekker die zonder toestemming een lening verstrekt aan iemand in de regeling, kan zijn overeenkomst kwijtraken. Dat is ook precies de bedoeling: het maakt professionele partijen voorzichtig.

Een voorbeeld. Iemand in de regeling wil de aanschaf van een wasmachine spreiden over twaalf maandtermijnen. Dat is een kredietovereenkomst, dus daar is toestemming van de bewindvoerder voor nodig. Vraagt hij die vooraf, dan kan de bewindvoerder meedenken over wat wel kan; doet hij het zonder toestemming, dan kan de overeenkomst worden aangetast.

In de praktijk

Vraag toestemming altijd vooraf en schriftelijk, bijvoorbeeld per e-mail, zodat later vaststaat wat er is afgesproken. Doe dat ook bij twijfelgevallen: gespreid betalen, een telefoonabonnement met een toestel erbij of een aankoop achteraf betalen kunnen in deze categorie vallen zonder dat dat woord erbij wordt gebruikt.

Wordt u gevraagd om voor iemand anders borg te staan of mee te tekenen, ook binnen de familie, zeg dan niet toe voordat u dat met uw bewindvoerder hebt besproken. U verbindt zich dan aan een schuld die niet de uwe is, terwijl u zelf al in een regeling zit.

Loopt u tegen een geldprobleem aan waarvoor u zou willen lenen, bespreek dat dan eerst met uw bewindvoerder of met de schuldhulpverlening van uw gemeente. Er is vaak een andere weg, en nieuwe schulden brengen uw regeling en de schone lei aan het einde daarvan in gevaar.