Artikel 212k Faillissementswet (212k FW)

Een bank die failliet is verklaard, hoort geen bankvergunning meer te hebben. Artikel 212k Fw regelt dat sluitstuk. Heeft de bank op het tijdstip van de faillietverklaring nog een vergunning, dan trekt De Nederlandsche Bank die in, of stelt zij een ontwerpbesluit op zoals de Wet op het financieel toezicht dat voorschrijft.

Waarom er twee routes zijn

Het toezicht op banken is verdeeld tussen de Europese Centrale Bank en de nationale toezichthouder. Waar de Europese Centrale Bank over de vergunning gaat, kan De Nederlandsche Bank de intrekking niet zelf uitspreken; zij bereidt dan het besluit voor en legt dat als ontwerp voor. In de gevallen waarin zij zelf bevoegd is, trekt zij de vergunning in. Het resultaat is in beide gevallen hetzelfde: de bank verliest haar vergunning.

Waarom de vergunning weg moet

Een vergunning geeft het recht om het bedrijf van bank uit te oefenen: geld van het publiek aantrekken, betaalrekeningen aanhouden, krediet verlenen. Een failliete bank doet dat niet meer; haar boedel wordt vereffend. Zou de vergunning blijven staan, dan zou naar buiten toe de indruk blijven bestaan dat er nog een bank met toezicht achter zit. De intrekking maakt duidelijk dat die fase voorbij is.

Wie doet wat

De Nederlandsche Bank handelt hier als toezichthouder, niet als procespartij. De curator heeft met de vergunning niets van doen; hij beheert en vereffent de boedel onder toezicht van de rechter-commissaris. Wel raken de twee sporen elkaar: zonder vergunning kan de onderneming geen nieuwe bankactiviteiten meer ontplooien, en de activiteiten die worden voortgezet of overgedragen komen bij een partij te liggen die zelf een vergunning heeft.

Een voorbeeld. De rechtbank Amsterdam spreekt het faillissement van een bank uit. Nog dezelfde week zet De Nederlandsche Bank het traject in om de vergunning te laten intrekken. De spaarrekeningen gaan intussen over naar een andere bank, die de klanten voortaan met haar eigen vergunning bedient. Die overgang regelt de curator niet uit eigen beweging: de rechtbank moet hem daarvoor op grond van artikel 212hga Fw machtigen, tegelijk met de faillietverklaring of later op zijn verzoek.

In de praktijk

• Rekeninghouder: het verlies van de vergunning betekent niet dat je aanspraken verdwijnen; die lopen via de curator en, voor gegarandeerde tegoeden, via het depositogarantiestelsel.
• Zakelijke relatie: nieuwe bankdiensten zitten er na de intrekking niet meer in, maar wat de afwikkeling van de boedel dient loopt door; bestaande rekeningen worden bediend zolang dat nodig is, tot zij met een machtiging als bedoeld in artikel 212hga Fw bij een andere partij terechtkomen.

De bepaling geldt alleen als er op het moment van de faillietverklaring nog een vergunning is. Was die al eerder ingetrokken, bijvoorbeeld in de aanloop naar het faillissement, dan is er niets meer te doen.