- De bewindvoerder gaat, zodra de uitspraak bedoeld in artikel 354 in kracht van gewijsde is gegaan, onverwijld over tot het opmaken van een slotuitdelingslijst. Geen slotuitdelingslijst wordt opgemaakt indien de rechtbank de toepassing van de schuldsaneringsregeling heeft beëindigd op grond van artikel 354a.
- De toepassing van de schuldsaneringsregeling is van rechtswege beëindigd zodra de slotuitdelingslijst verbindend is geworden dan wel, indien de rechtbank de toepassing van de schuldsaneringsregeling heeft beëindigd op grond van artikel 354a, zodra de uitspraak tot de beëindiging in kracht van gewijsde is gegaan. De bewindvoerder doet daarvan aankondiging in de Staatscourant.
- Na verloop van een maand na de beëindiging doet de bewindvoerder rekening en verantwoording van zijn beheer aan de rechter-commissaris.
- Artikel 194 is van toepassing.
Artikel 356 Faillissementswet (356 FW)
De slotuitdelingslijst en het einde van de regeling
Wettekst
Toelichting
Na het eindvonnis moet de boedel nog worden afgewikkeld. Dit artikel regelt de laatste stappen: de bewindvoerder maakt een slotuitdelingslijst, de regeling eindigt van rechtswege op een precies bepaald moment, en daarna legt de bewindvoerder verantwoording af.
De slotuitdelingslijst
Zodra het vonnis van artikel 354 Fw onherroepelijk is, maakt de bewindvoerder onverwijld een slotuitdelingslijst op. Daarop staat wat er in de boedel is binnengekomen, wat eruit is betaald en wat elke schuldeiser krijgt. Het is de eindafrekening van de hele regeling.
Op één situatie is dat anders. Heeft de rechtbank de regeling op grond van artikel 354a Fw beëindigd, omdat van voortzetting redelijkerwijs niets meer te verwachten viel, dan blijft een slotuitdelingslijst achterwege. In die zaken is nog geen dag voor de verificatievergadering bepaald: de vorderingen zijn dus nog niet beoordeeld, en zonder die beoordeling valt er ook niets uit te delen. Dat er niets in de boedel zit, is daarmee niet gezegd.
Het exacte eindmoment
Wordt de slotuitdelingslijst verbindend, dan is de regeling op datzelfde ogenblik van rechtswege afgelopen. Is zij langs de weg van artikel 354a Fw geëindigd, dan geldt als eindmoment de dag waarop die uitspraak onherroepelijk werd.
Dat moment is belangrijker dan het lijkt. Aan dít tijdstip is namelijk het gevolg van artikel 358 Fw gekoppeld: vanaf dan zijn de vorderingen waarvoor de regeling werkte, voor zover ze onbetaald zijn gebleven, niet langer afdwingbaar. Dat gevolg blijft uit als de rechtbank in het eindvonnis heeft vastgesteld dat de schuldenaar toerekenbaar is tekortgeschoten en die tekortkoming niet buiten beschouwing heeft gelaten; de regeling eindigt dan op hetzelfde moment, maar zonder schone lei. De bewindvoerder kondigt de beëindiging aan in de Staatscourant.
Rekening en verantwoording
Een maand na de beëindiging legt de bewindvoerder rekening en verantwoording over zijn beheer af aan de rechter-commissaris. Die controleert daarmee of de boedel op de juiste manier is beheerd en verdeeld. Het gaat om verantwoording achteraf; de schuldenaar krijgt daardoor geen nieuwe verplichtingen.
Het laatste lid verklaart artikel 194 Fw van toepassing. Dat artikel gaat over baten die pas ná de afwikkeling boven water komen, bijvoorbeeld een nabetaling of een erfenis die later opduikt. Voor zulke gevallen bestaat een aparte regeling, zodat niet de hele afwikkeling opnieuw hoeft te worden gedaan.
Een voorbeeld. De rechtbank stelt vast dat een schuldenaar niet toerekenbaar is tekortgeschoten. Acht dagen later is dat vonnis onherroepelijk en maakt de bewindvoerder de slotuitdelingslijst op. Zodra die lijst verbindend is, eindigt de regeling; de bewindvoerder plaatst een aankondiging in de Staatscourant en legt een maand later verantwoording af.
In de praktijk
Vraag uw bewindvoerder om de slotuitdelingslijst en bewaar die samen met het eindvonnis en de aankondiging. Uit die stukken blijkt wanneer uw regeling precies is geëindigd, en dat is de datum waarop u zich later tegenover een schuldeiser kunt beroepen.
Controleer de lijst voordat zij verbindend wordt. Klopt een bedrag niet of ontbreekt een betaling die u heeft gedaan, meld dat dan meteen aan uw bewindvoerder; na afloop is dat aanzienlijk lastiger.
Bent u schuldeiser, dan is de slotuitdelingslijst het moment waarop u ziet wat u ontvangt. Reageer tijdig als uw vordering verkeerd is opgenomen; ook daarvoor kent de wet een eigen weg van verzet.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Eindigt de regeling als de termijn verstrijkt?
Het hof meende dat er geen ruimte meer was voor een tussentijdse beeindiging, omdat de termijn waarvoor de regeling was uitgesproken al was verstreken. De Hoge Raad oordeelt dat dat van een onjuiste rechtsopvatting getuigt: uit het wettelijke stelsel voor de beeindiging van de schuldsanering volgt dat de regeling niet van rechtswege eindigt doordat die termijn verloopt. Zolang de regeling nog niet op de wettelijke wijze is geeindigd, blijft tussentijdse beeindiging mogelijk en moest het hof daarover een oordeel geven.
-
Valt een erfenis na de looptijd nog in de boedel?
Na het einde van de looptijd van de schuldsaneringsregeling, maar voordat de slotuitdelingslijst verbindend was geworden, kwam de schuldenaar een erfdeel toe. De rechter-commissaris en de rechtbank vonden dat dit erfdeel nog in de boedel viel. In dit cassatieberoep in het belang der wet besliste de Hoge Raad dat voor de afdeling over de gevolgen van de schuldsaneringsregeling de regeling eindigt met het aflopen van de wettelijke looptijd, zodat wat de schuldenaar daarna verkrijgt niet meer in de boedel valt. Daarmee is duidelijk tot welk moment de regel geldt dat alle verkrijgingen aan de boedel toekomen.
-
Mag de bewindvoerder nog baten innen?
Na de uitspraak over de schone lei, maar voordat de slotuitdelingslijst was opgemaakt, trof de bewindvoerder een schikking over een vordering die tot de boedel behoorde. De schuldenaar betoogde dat de bewindvoerder daartoe niet meer bevoegd was. De Hoge Raad verwerpt dat: de wet draagt de bewindvoerder op onverwijld een slotuitdelingslijst op te maken zodra die uitspraak kracht van gewijsde heeft, maar sluit niet uit dat dat langer duurt, en in die periode blijft de bewindvoerder bevoegd baten voor de boedel te innen. Daar staat tegenover dat hij zowel bij het innen van baten als bij het opmaken van de lijst voortvarend te werk moet gaan.
-
Ook bij een kleine boedel een slotuitdelingslijst
In de praktijk werd bij boedels met weinig actief soms afgezien van een verificatievergadering en van een slotuitdelingslijst, omdat het griffierecht voor het deponeren van die lijst een groot deel van het actief opslokt. Op prejudiciele vragen oordeelt de Hoge Raad dat de wettelijke afwikkeling ook dan moet worden gevolgd: een slotuitdelingslijst moet worden opgemaakt, desnoods met nihil als uit te keren bedrag, want die lijst is van essentieel belang voor het eindigen van de regeling en waarborgt dat dat op een kenbare en controleerbare wijze gebeurt, met de mogelijkheid voor schuldeisers daartegen op te komen. Dat het griffierecht bezwaarlijk is voor kleine boedels is geen grond om van de wet af te wijken; dat is aan de wetgever. De vereiste verificatievergadering kan vaak pro forma worden gehouden.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.