Artikel 231a Faillissementswet (231a FW)

Ondernemingen houden zich niet aan landsgrenzen en insolventieprocedures dus ook niet. Dit artikel zorgt ervoor dat de Nederlandse regels over procederen tijdens een surseance ook gelden wanneer de schuldenaar het beheer en de beschikking over een goed of recht is kwijtgeraakt door een insolventieprocedure die in Nederland moet worden erkend op grond van de Europese insolventieverordening.

Waar het over gaat

De schakelbepaling verklaart artikel 231 Fw van overeenkomstige toepassing. Dat betekent dat voor procedures over zo'n goed of recht dezelfde uitgangspunten gelden: lopende zaken worden niet gestuit, nieuwe zaken kunnen worden begonnen, en de schuldenaar kan daarin niet zelfstandig optreden nu hij het beheer en de beschikking is verloren.

Waarom deze schakel nodig is

Zonder deze bepaling zou er een gat vallen. De regels over procederen in de eerste afdeling van de surseancetitel zijn geschreven voor een Nederlandse surseance. Verliest een schuldenaar zijn zeggenschap over een goed door een procedure die elders in de Europese Unie is geopend en die hier wordt erkend, dan is er geen Nederlandse surseance, maar wel dezelfde behoefte aan duidelijkheid over wie mag procederen.

Wat het praktisch betekent

Voor een Nederlandse wederpartij is de belangrijkste boodschap dat zij niet zomaar met de oorspronkelijke schuldenaar kan blijven procederen alsof er niets is gebeurd. Er is een functionaris in het buitenland die over het goed gaat, en de Nederlandse rechter houdt daar rekening mee. Wie een dagvaarding voorbereidt, moet dus eerst nagaan of er in een andere lidstaat een procedure loopt en wie daar bevoegd is.

Een voorbeeld. Een Nederlandse aannemer heeft een geschil over een machine die eigendom is van een Duitse vennootschap. In Duitsland wordt een insolventieprocedure geopend die in Nederland moet worden erkend en die de vennootschap de zeggenschap over die machine ontneemt. Voor de Nederlandse procedure over die machine gelden dan dezelfde regels als bij een surseance: de zaak mag doorgaan, maar de vennootschap staat er niet meer alleen voor.

In de praktijk

Grensoverschrijdende insolventie is specialistisch werk, en dit artikel is vooral een verwijsbepaling voor juristen. Voor de ondernemer die zaken doet met buitenlandse partijen is de praktische les eenvoudiger: signalen dat een buitenlandse handelspartner in problemen zit, moeten meteen leiden tot navraag over de status van die partij. Loopt daar een procedure, dan verandert dat direct de vraag met wie u onderhandelt en met wie u procedeert.

Let ook op de rolverdeling. In een Nederlandse surseance is er een bewindvoerder en houdt de schuldenaar zelf het beheer, samen met hem. In een buitenlandse procedure kan de zeggenschap volledig zijn overgegaan op een functionaris die met een curator vergelijkbaar is. Wie dat verschil niet ziet, richt zijn brieven en processtukken aan de verkeerde partij en verliest kostbare tijd.