Artikel 9 Faillissementswet (9 FW)

Niet alleen tegen een uitgesproken faillissement staat een rechtsmiddel open, ook tegen een afwijzing. Dit artikel geeft recht op hoger beroep wanneer de rechtbank de eigen aangifte of de aanvraag tot faillietverklaring afwijst. Hetzelfde geldt wanneer de rechtbank een faillietverklaring vernietigt naar aanleiding van verzet. De termijn is in beide gevallen acht dagen.

De termijn en wie hem gebruikt

De termijn van acht dagen begint op de dag na de afwijzing. Wie in beroep kan, hangt af van wat er is afgewezen: bij een afgewezen eigen aangifte is dat de schuldenaar zelf, en bij een afgewezen aanvraag van een schuldeiser is dat die schuldeiser. Ook het Openbaar Ministerie hoort in dit rijtje thuis: het kan op grond van artikel 1 Fw om redenen van openbaar belang zelf een faillietverklaring vragen, en krijgt na een afwijzing dezelfde acht dagen. Het beroep loopt bij het gerechtshof en vergt volgens artikel 5 Fw bijstand van een advocaat.

Beroep na een geslaagd verzet

Komt de schuldenaar zelf in verzet en vernietigt de rechtbank daarop de faillietverklaring, dan kan tegen die vernietiging hoger beroep worden ingesteld, in de regel door de schuldeiser die het faillissement vroeg of door het Openbaar Ministerie. Wordt dat beroep ingesteld, dan geeft de griffier van het gerechtshof daarvan onverwijld bericht aan de griffier van de rechtbank die de vernietiging uitsprak. Zo weet de rechtbank dat de zaak nog niet definitief is. Sneuvelt de faillietverklaring op het verzet van een schuldeiser of belanghebbende, dan staat het beroep daartegen in artikel 11 Fw.

Hoe de zaak wordt behandeld

Voor de instelling en de behandeling van het hoger beroep gelden dezelfde regels als in eerste aanleg: die van artikel 4 Fw en artikel 6 Fw. Het verzoek gaat dus naar de griffie, de zaak komt met spoed in raadkamer aan de orde, het Openbaar Ministerie wordt gehoord, en het gerechtshof legt dezelfde maatstaf aan: blijkt summierlijk dat de schuldenaar zijn betalingen heeft gestaakt, en bij een verzoek van een schuldeiser ook van diens vordering? De behandeling bij het hof is dus niet openbaar; alleen het vonnis wordt op een openbare zitting uitgesproken.

Een voorbeeld

Een leverancier vraagt het faillissement aan van een afnemer. De rechtbank wijst het verzoek af omdat er volgens haar maar één schuldeiser is. De leverancier ontdekt binnen een week dat ook de verhuurder en het pensioenfonds al maanden niets krijgen. Hij gaat binnen acht dagen in hoger beroep en legt die gegevens aan het gerechtshof voor, dat de zaak opnieuw beoordeelt.

In de praktijk

De korte termijn is de valkuil. Wie een afwijzing krijgt en erover wil doorprocederen, moet vrijwel meteen beslissen en een advocaat inschakelen. Laat u de termijn lopen, dan blijft alleen de mogelijkheid over om later, op basis van nieuwe feiten, opnieuw een aanvraag in te dienen.

Voor de schuldenaar die een afwijzing kreeg, betekent dit artikel dat de rust nog niet definitief is: pas als de acht dagen zonder beroep zijn verstreken, staat vast dat het bij die afwijzing blijft. Voor een schuldeiser is het intussen vaak verstandiger om de energie te steken in incasso of in een regeling dan in een tweede ronde bij het gerechtshof.