Artikel 377 Fw: Doorgaan met ondernemen tijdens de afkoelingsperiode

Een afkoelingsperiode heeft alleen zin als de onderneming intussen kan blijven draaien. Dit artikel bepaalt daarom dat de schuldenaar de bevoegdheden houdt die hij vóór die periode al had: goederen gebruiken, verbruiken of verkopen en vorderingen innen, zolang dat past binnen de normale voortzetting van zijn onderneming.

Wat de schuldenaar mag blijven doen

Het gaat om bevoegdheden die hij al had, bijvoorbeeld op grond van afspraken met een financier over verpande voorraad of debiteuren. Die blijven bestaan; de afkoelingsperiode neemt ze niet weg. De grens ligt bij de normale bedrijfsvoering: voorraad verkopen aan klanten en facturen innen valt daaronder, het uitverkopen van het bedrijf niet. Zonder deze regel zou een afkoelingsperiode de onderneming juist stilleggen, terwijl zij bedoeld is om ruimte te maken voor een akkoord.

De voorwaarde: belangen van derden

De schuldenaar mag van die bevoegdheid alleen gebruikmaken als de belangen van de betrokken derden voldoende zijn gewaarborgd. Dat zijn vooral de partijen met een zekerheidsrecht of een eigendomsvoorbehoud op de goederen waar het om gaat.

In de praktijk betekent dit dat wat er wordt verbruikt of geïnd, moet worden vervangen door iets van gelijke waarde: nieuwe voorraad, een geboekte opbrengst waarop het zekerheidsrecht komt te rusten, of een andere vorm van zekerheid. De positie van de derde mag door het doordraaien van de onderneming niet uithollen.

Ingrijpen door de rechtbank

Vindt een betrokken derde dat zijn belangen niet meer voldoende zijn gewaarborgd, dan kan hij de rechtbank vragen de bevoegdheid op te heffen of het gebruik ervan te beperken. De rechtbank doet dat als niet langer aan de voorwaarde is voldaan.

Voordat zij beslist, geeft zij alle betrokkenen de gelegenheid hun zienswijze te geven: de derden die het verzoek doen, de schuldenaar, de herstructureringsdeskundige als die is aangewezen en de observator als die is aangesteld. De rechtbank bepaalt zelf hoe en binnen welke termijn dat gebeurt.

Een voorbeeld. Een groothandel heeft haar voorraad verpand aan de bank en werkt aan een akkoord. Tijdens de afkoelingsperiode blijft zij gewoon verkopen en inkopen, zodat de voorraad op peil blijft. Zakt de voorraad structureel weg zonder dat er iets tegenover staat, dan kan de bank de rechtbank vragen die verkopen te beperken.

In de praktijk

Bent u ondernemer, leg dan vast wat er in- en uitgaat en deel dat actief met uw financier. Transparantie is hier het beste middel om een beperking van uw bevoegdheden te voorkomen.

Blijf binnen de normale bedrijfsvoering. Grote of ongebruikelijke transacties horen niet onder deze bevoegdheid; leg die vooraf voor, zo nodig aan de rechtbank.

Bent u financier of leverancier met een zekerheidsrecht, houd dan bij hoe uw dekking zich ontwikkelt. Meld het meteen als die achteruitloopt en dien zo nodig een verzoek in; wachten tot het einde van de afkoelingsperiode is doorgaans te laat.