Artikel 338 Faillissementswet (338 FW)

Na de openbare zitting over het akkoord moet de rechtbank knopen doorhakken. Dit artikel bepaalt binnen welke termijn zij uitspraak doet, waarover zij precies beslist en wat er gebeurt als zij het akkoord niet bekrachtigt.

De termijn

De rechtbank doet uitspraak op de dag van de zitting zelf, of anders uiterlijk op de achtste dag daarna. Er komt dus binnen krap anderhalve week duidelijkheid. Die korte termijn past bij de aard van de zaak: schuldeisers en schuldenaar moeten weten waar zij aan toe zijn voordat de regeling weer verder loopt.

Waarover de rechtbank beslist

De rechtbank behandelt de onderdelen in volgorde. Eerst beslist zij bij een met redenen omklede beschikking op de verzoeken die op grond van artikel 149 Fw zijn ingediend, als die er zijn. Daarna beslist zij over het akkoord zelf: bekrachtiging, in de wet homologatie genoemd, of weigering daarvan.

Dat de beschikking met redenen is omkleed, betekent dat de rechtbank uitlegt waaróm zij zo beslist. Voor wie het er niet mee eens is, is dat de basis om te beoordelen of een rechtsmiddel zin heeft.

Bij die beoordeling werkt artikel 153 Fw door, dat de gronden voor weigering bevat. Kort gezegd moet de rechtbank de homologatie weigeren als de baten van de boedel aanmerkelijk meer waard zijn dan wat het akkoord de schuldeisers biedt, als de nakoming van het akkoord onvoldoende is verzekerd of als het akkoord langs oneerlijke weg tot stand is gekomen. Daarnaast houdt zij de ruimte om ook op andere gronden te weigeren.

Geen faillissement bij een weigering

Weigert de rechtbank de homologatie, dan mag zij de schuldenaar niet failliet verklaren. Dat is een belangrijke bescherming: een mislukt akkoord kan niet omslaan in een faillissement. De schuldsaneringsregeling wordt gewoon voortgezet, met dezelfde bewindvoerder en dezelfde verplichtingen.

Er is één uitzondering. Bestaat er grond om de regeling tussentijds te beëindigen op de voet van artikel 350 Fw, dan kan zij langs die weg alsnog eindigen. Dat is een aparte beslissing, met een eigen beoordeling en eigen rechtsmiddelen. En die weg kan wél op een faillissement uitlopen: berust de beëindiging op een grond die de schuldenaar zelf aangaat, zoals het niet nakomen van zijn verplichtingen, nieuwe bovenmatige schulden of een poging zijn schuldeisers te benadelen, en zijn er baten waaruit schuldeisers iets kunnen ontvangen, dan gaat hij van rechtswege failliet op het moment dat het vonnis onherroepelijk wordt.

Een voorbeeld. Een schuldenaar biedt zijn schuldeisers een bedrag ineens aan dat een familielid beschikbaar stelt. De schuldeisers stemmen in, maar op de zitting blijkt dat het geld niet is zekergesteld. De rechtbank weigert de homologatie omdat de nakoming onvoldoende is gewaarborgd. De schuldenaar gaat niet failliet; hij zet de regeling voort.

In de praktijk

Bent u schuldenaar, houd de achtste dag na de zitting dan in de gaten en vraag uw bewindvoerder om de uitspraak zodra die er is. Lees vooral de motivering: die vertelt u of het akkoord op een reparabel punt is gestrand, bijvoorbeeld de zekerheid van het aangeboden bedrag.

Loopt het akkoord stuk, dan blijft alles gelden wat u in de regeling moet doen: afdragen wat boven het vrij te laten bedrag uitkomt, inlichtingen geven en solliciteren voor zover die verplichting voor u geldt. Juist na een teleurstelling is dat het moment om met uw bewindvoerder de afspraken door te lopen.

Bent u schuldeiser, dan is een geweigerde homologatie geen eindpunt. De regeling loopt door en de bewindvoerder blijft geld voor de boedel innen; wat daarvan overblijft, wordt verdeeld volgens de gewone regels over uitdelingen.