Artikel 280 Faillissementswet (280 FW)

Een gehomologeerd akkoord moet worden nagekomen. Gebeurt dat niet, dan kan het worden ontbonden. Dit artikel regelt hoe dat gaat en welk gevolg de wet daaraan verbindt: met de ontbinding volgt het faillissement van de schuldenaar.

Dezelfde regels als bij het faillissementsakkoord

Voor de ontbinding gelden de artikelen 165 en 166 Fw van overeenkomstige toepassing. Dat zijn de bepalingen die voor het akkoord in een faillissement regelen wanneer ontbinding kan worden gevorderd — kort gezegd: als de schuldenaar niet nakomt wat hij heeft toegezegd — en hoe die vordering verloopt. Daarin zit meteen een uitweg: de rechter kan de schuldenaar, ook uit eigen beweging, ten hoogste een maand uitstel geven om alsnog na te komen. En het is de schuldenaar die moet bewijzen dat hij het akkoord is nagekomen. De wetgever heeft dus geen aparte regeling voor de surseance willen maken, maar aangesloten bij wat er al stond.

Het faillissement volgt automatisch

Wordt de ontbinding uitgesproken, dan verklaart de rechtbank de schuldenaar bij hetzelfde vonnis failliet. Dat is geen keuze en geen aparte procedure: het zit vast aan de ontbinding. De gedachte erachter is dat een schuldenaar die zijn eigen regeling niet nakomt, kennelijk niet in staat is zijn schuldeisers te betalen, en dat de boedel dan onder een curator moet komen.

Horen van de toezichthouder

Op die automatische koppeling bestaat één uitzondering in de procedure. Gaat het om een moedermaatschappij met zetel in Nederland van een verzekeraar, dan stelt de rechtbank De Nederlandsche Bank eerst in de gelegenheid te worden gehoord voordat zij het faillissement uitspreekt. De gevolgen voor polishouders zijn zo groot dat de toezichthouder erover moet kunnen zeggen wat zij weet.

Een voorbeeld. Een akkoord bepaalt dat de schuldeisers hun percentage in drie jaarlijkse termijnen ontvangen. De eerste termijn wordt betaald, daarna blijft het stil en reageert de onderneming niet op aanmaningen. Een schuldeiser vordert ontbinding van het akkoord. Wijst de rechtbank die toe, dan is de onderneming daarmee ook failliet en treedt er een curator aan.

In de praktijk

Voor de schuldeiser is ontbinding een zwaar middel met een dubbele werking. Het maakt een einde aan de binding aan het akkoord, maar het levert geen betaling op; het opent alleen de weg naar een faillissement waarin opnieuw moet worden afgewacht wat de boedel oplevert. Blijft betaling uit, dan is het vaak verstandiger eerst het akkoord zelf af te dwingen.

Voor de ondernemer is dit de keerzijde van het akkoord. De regeling die hem uit de surseance heeft geholpen, kan hem alsnog in een faillissement brengen als hij haar niet nakomt. Dat is een reden om bij het opstellen van een akkoord uit te gaan van betalingen die hij ook in een tegenvallend jaar kan opbrengen.

Voor de curator die na de ontbinding aantreedt, begint een gewoon faillissement, met beheer en vereffening van de boedel en met een nieuwe ronde waarin vorderingen bij hem worden ingediend.