Artikel 105 Faillissementswet (105 FW)

Een curator begint met een lege agenda en een onbekend dossier. Alles wat hij moet weten over bezittingen, schulden en afspraken zit in het hoofd en in de papieren van degene die failliet is verklaard. Dit artikel maakt daarom van meewerken een plicht: de gefailleerde moet alle inlichtingen geven die van hem worden gevraagd.

Aan wie en op welke manier

De plicht geldt tegenover drie partijen: de curator, de schuldeiserscommissie en de rechter-commissaris. Wordt er informatie gevraagd, dan moet die worden gegeven op de wijze die daarbij is bepaald. Dat kan schriftelijk zijn, in een gesprek, of door het invullen van een vragenlijst.

Ook zonder dat erom wordt gevraagd

Het gaat verder dan antwoorden op vragen. De gefailleerde moet de curator uit zichzelf inlichten over feiten en omstandigheden waarvan hij weet of behoort te weten dat zij van belang zijn voor de omvang van de boedel, voor het beheer of voor de vereffening. Wachten tot de curator toevallig de juiste vraag stelt, is dus niet genoeg.

• Een bate die opduikt — een debiteur die alsnog betaalt, een erfenis, een teruggave.
• Een verplichting die niemand kent — een borgstelling of een lopende garantie.

- Een verandering — een verhuizing, een nieuwe rekening, een nieuwe werkkring.

Vermogen in het buitenland

Het tweede lid noemt uitdrukkelijk vermogensbestanddelen in het buitenland, zoals banktegoeden en onroerend goed. Daarover moet de gefailleerde de curator inlichten, en hij moet meewerken om de curator er de beschikking over te geven, zo nodig door een volmacht te verstrekken. Een buitenlandse bank of notaris komt immers niet in beweging op enkel de mededeling dat er in Nederland een faillissement loopt.

Bij een gemeenschap van goederen

Is de gefailleerde in enige gemeenschap van goederen gehuwd of een geregistreerd partnerschap aangegaan, dan rust de plicht om inlichtingen te geven op ieder van hen, voor zover het faillissement die gemeenschap betreft. De echtgenoot of partner kan zich er dus niet op beroepen dat hij of zij zelf niet failliet is verklaard.

Een voorbeeld. Een ondernemer met een failliete eenmanszaak heeft een spaarrekening in het buitenland. Hij meldt die uit zichzelf en tekent de volmacht waarmee de curator het saldo kan opvragen. Dat is niet prettig, maar het is wel de weg die het minste kwaad doet: het saldo komt hoe dan ook in beeld, en meewerken telt bij alles wat daarna komt.

In de praktijk

Wees volledig en wees op tijd, ook als u iets niet meer precies weet of als stukken ontbreken; zeg dat dan gewoon. Verzwijgen leidt tot wantrouwen, tot verder onderzoek en in het uiterste geval tot maatregelen zoals de inbewaringstelling van artikel 87 Fw. Voor wie later toegang wil tot de schuldsaneringsregeling geldt bovendien dat de manier waarop hij in het faillissement heeft meegewerkt, zwaar weegt.