Artikel 92 Faillissementswet (92 FW)

De eerste uren van een faillissement zijn de kwetsbaarste. Voorraad kan verdwijnen, een laptop met de boekhouding kan zoekraken, geld kan wegstromen. Dit artikel geeft de curator daarom een opdracht die geen uitstel duldt: zorg meteen na aanvaarding van de benoeming dat de boedel veilig is.

Meteen en met alle passende middelen

De wet schrijft geen vaste methode voor; zij spreekt van alle nodige en gepaste middelen. Dat laat de curator de ruimte om per faillissement te kiezen. Hij kan bijvoorbeeld de wachtwoorden van bankportalen en webwinkels laten wijzigen, nagaan of de opstal- en inventarisverzekeringen nog lopen, bederfelijke goederen gekoeld laten bewaren of de kentekenbewijzen en autosleutels van bedrijfsvoertuigen innemen. De woorden 'dadelijk na de aanvaarding' maken duidelijk dat deze zorg begint op de eerste dag van zijn taak.

Wat hij onder zich neemt

Voor een aantal zaken is het niet vrijblijvend. De curator neemt die onmiddellijk onder zich, en hij geeft daarvoor een ontvangbewijs af.

• Bescheiden en gegevensdragers — de administratie op papier en digitaal, tot en met de back-ups en de laptop waarop de boekhouding staat.
• Geld — contant geld en de saldi die tot de boedel horen.
• Waardevolle voorwerpen — sieraden, effecten en andere papieren van waarde.

Dat ontvangbewijs is er in het belang van beide kanten. De gefailleerde kan aantonen wat hij heeft afgegeven, en de curator legt vast wat hij heeft aangetroffen. Bij een discussie later over een ontbrekend stuk is dat papier het eerste dat op tafel komt.

Het geld apart zetten

De curator mag gelden in bewaring geven bij de ontvanger voor de gerechtelijke consignatiën. Dat is een neutrale bewaarplaats van de staat voor geld dat nog niet mag worden uitgekeerd. Het geld staat dan buiten het vermogen van de curator zelf en buiten dat van zijn kantoor, wat het risico wegneemt dat er iets mee gebeurt voordat de verdeling aan de orde is.

Een voorbeeld. Bij het faillissement van een juwelier haalt de curator op de eerste dag de voorraad uit de vitrine en brengt die naar een kluis. De administratie en de serverback-up gaan mee naar kantoor; de eigenaar krijgt van de curator een ondertekende lijst van alles wat is meegenomen, zodat vastligt welke zaken de curator onder zich heeft genomen.

In de praktijk

Voor de ondernemer voelt deze dag als een overval, ook al is er niets onrechtmatigs aan. Wie zelf aanwezig is, kan aanwijzen wat van derden is en dat met stukken onderbouwen; goederen van een ander horen niet in de boedel, maar dat moet wel blijken. Voor werknemers en klanten geldt dat zij hun spullen niet zomaar mogen meenemen: alles wat wordt afgevoerd, loopt via de curator.