Artikel 250 Faillissementswet (250 FW)

Wie als bewindvoerder of als deskundige aan een surseance van betaling werkt, krijgt daarvoor een beloning. Dit artikel regelt wie die beloning vaststelt, hoe zij wordt betaald, en welke procedure de rechtbank volgt als zij het niet eens is met het voorstel van de bewindvoerder.

Wie het loon vaststelt

De rechtbank bepaalt het loon. Niet de schuldenaar, niet de schuldeisers en ook niet de bewindvoerder zelf. Dat geldt zowel voor de bewindvoerders als voor de deskundigen die op grond van artikel 226 Fw zijn benoemd om onderzoek te doen naar de toestand van de boedel. De beloning is daarmee een beslissing van de rechter en geen afspraak tussen de bewindvoerder en de onderneming die onder zijn toezicht staat.

Wat er bij voorrang wordt voldaan

Het eerste lid bepaalt dat het loon bij voorrang wordt voldaan. Het tweede lid breidt die regel uit tot drie soorten kosten: de verschotten van de bewindvoerders, die van de deskundigen, en de verschotten die de griffier als gevolg van de surseanceregeling heeft gemaakt. Verschotten zijn uitgaven die voor de procedure zijn voorgeschoten, zoals kosten van publicaties, uittreksels of ingeschakelde hulp. Voor de schuldeisers betekent de voorrang dat deze posten uit de boedel worden voldaan voordat zij zelf aan bod komen.

Efficiëntie als maatstaf

Bij het loon van de bewindvoerder hanteert de rechtbank uitgangspunten waarin het belang van een efficiënte behandeling van de surseance tot uitdrukking komt. Dat staat uitdrukkelijk in het derde lid. De wet zelf noemt geen bedragen of tarieven; zij geeft alleen aan dat de efficiëntie van de behandeling in de vaststelling moet doorklinken.

Hoor en wederhoor over het eigen loon

Het derde lid geeft de bewindvoerder daarnaast een procedurele waarborg. Overweegt de rechtbank af te wijken van zijn voorstel, of stemt de rechter-commissaris niet met dat voorstel in, dan mag de rechtbank niet zonder meer beslissen. Zij moet de bewindvoerder eerst de gelegenheid geven een zienswijze te geven, op de wijze en binnen de termijn die zij daarvoor bepaalt.

Een voorbeeld. Een bewindvoerder dient aan het einde van een surseance een voorstel voor zijn loon in. De rechter-commissaris vindt het bedrag te hoog, gezien de beperkte omvang van de onderneming, en stemt er niet mee in. De rechtbank mag het voorstel dan niet meteen naar beneden bijstellen: zij vraagt de bewindvoerder eerst om een toelichting binnen de termijn die zij noemt, en beslist daarna.

In de praktijk

Voor de schuldeiser verklaart dit artikel waarom er van de boedel minder overblijft dan een overzicht van bezittingen doet vermoeden: loon en verschotten gaan er eerst af. Het bedrag is door de rechtbank vastgesteld; het is geen rekening die de bewindvoerder zelf aan de onderneming stuurt.

Voor de ondernemer drukken de kosten van de surseance op de boedel en tellen zij dus mee bij de vraag of een akkoord haalbaar is. Hoe langer de surseance duurt en hoe meer werk zij vraagt, hoe hoger die post kan uitvallen.

Voor de bewindvoerder zelf betekent het artikel dat hij zijn voorstel goed moet onderbouwen, en dat hij bij een afwijkende opvatting van de rechtbank of de rechter-commissaris eerst zijn zienswijze kan geven voordat er wordt beslist.