Artikel 88 Faillissementswet (88 FW)

Wie op grond van artikel 87 Fw in verzekerde bewaring is gesteld, zit daar niet zonder uitweg. Dit artikel regelt hoe iemand er weer uit komt: de rechtbank kan hem ontslaan uit de bewaring, en zij kan daaraan de voorwaarde verbinden dat hij zekerheid stelt dat hij te allen tijde op de eerste oproeping zal verschijnen.

Wie het kan vragen

Er zijn twee ingangen. De rechter-commissaris kan de rechtbank een voordracht doen, bijvoorbeeld omdat de gefailleerde inmiddels de gevraagde stukken heeft geleverd en zijn vragen heeft beantwoord. Daarnaast kan de gefailleerde het zelf verzoeken. Hij is voor zijn vrijheid dus niet afhankelijk van het initiatief van een ander. De beslissing ligt in beide gevallen bij de rechtbank, niet bij de rechter-commissaris.

Met of zonder zekerheid

De rechtbank heeft de keuze. Zij kan het ontslag zonder meer uitspreken, of eraan verbinden dat zekerheid wordt gesteld. Waarvoor die zekerheid dient, zegt de wet zelf: als waarborg dat de gefailleerde te allen tijde op de eerste oproeping zal verschijnen. De zekerheid dekt dus niet de schulden van de gefailleerde en is geen straf voor zijn eerdere gedrag; zij is gekoppeld aan zijn beschikbaarheid in het verdere verloop van het faillissement.

• De rechtbank bepaalt het bedrag: de wet noemt geen vast bedrag en geen maximum.

- Verschijnt hij niet, dan vervalt het bedrag: de gestelde zekerheid komt in dat geval ten voordele van de boedel, en dus uiteindelijk van de schuldeisers.

Waar het bedrag terechtkomt

Het tweede lid wijst de boedel aan als bestemming van de zekerheid bij niet-verschijning, en niet de staat. Daarmee komt het bedrag ten goede aan de partijen die door het wegblijven worden getroffen: als de gefailleerde niet verschijnt, kan de curator zijn vragen niet stellen, loopt het onderzoek vertraging op en wordt de afwikkeling duurder.

Een voorbeeld. Een ondernemer is in bewaring gesteld omdat hij onvindbaar was. Zijn advocaat verzoekt om ontslag; de ondernemer heeft de administratie inmiddels laten ophalen. De rechtbank ontslaat hem uit de bewaring, maar stelt daarbij een zekerheid vast omdat hij eerder niet kwam opdagen. Verschijnt hij daarna netjes op de vragen van de curator, dan gebeurt er met dat bedrag niets bijzonders; blijft hij weer weg, dan valt het aan de boedel toe.

In de praktijk

Een verzoek van de gefailleerde om ontslag uit de bewaring maakt meer kans naarmate de omstandigheden die tot de bewaring hebben geleid, zijn veranderd. Het ligt dan voor de hand in het verzoek concreet aan te geven wat er inmiddels is gebeurd: welke stukken zijn aangeleverd, welke vragen zijn beantwoord en hoe de gefailleerde bereikbaar is. Ook kan worden aangegeven of en welke zekerheid kan worden gesteld.

Voor schuldeisers is het goed te weten dat dit artikel geen betaalregeling is. Zekerheid stellen betekent niet dat er schuld wordt afgelost; het geld valt alleen in de boedel als de gefailleerde niet verschijnt.