Artikel 131 Faillissementswet (131 FW)

Niet elke vordering is bij de faillietverklaring al opeisbaar, en niet elke vordering is een bedrag ineens. Dit artikel bepaalt hoe daarmee wordt omgegaan. Vorderingen waarvan onzeker is wanneer zij opeisbaar worden, en vorderingen die recht geven op periodieke uitkeringen, worden geverifieerd voor hun waarde op de dag van de faillietverklaring. Voor vorderingen met een vaste vervaldag geldt een grens bij één jaar.

Waarde in plaats van looptijd

Een bedrag dat pas over jaren betaald moet worden, is vandaag minder waard dan hetzelfde bedrag nu. Zou de wet daar geen rekening mee houden, dan zou een schuldeiser met een langlopende aanspraak evenveel meedelen als iemand die vandaag zijn geld had moeten krijgen. Daarom kijkt de wet naar de waarde op het peilmoment: de dag van de faillietverklaring.

De grens van één jaar

Het tweede lid maakt de berekening werkbaar. Vorderingen die vervallen binnen één jaar na de aanvang van het faillissement worden behandeld alsof zij op dat moment al opeisbaar waren; er wordt dus niet over gerekend. Vervalt een vordering later dan een jaar na de aanvang van het faillissement, dan wordt zij geverifieerd voor de waarde die zij na verloop van dat jaar heeft.

Waar bij de berekening naar wordt gekeken

• Het tijdstip en de wijze van aflossing. Ineens of in termijnen, en wanneer.
• Het kansgenot. Als de aanspraak van een onzekere gebeurtenis afhangt, telt die kans mee.
• De bedongen rentevoet. Alleen bij een rentedragende vordering, en alleen de afgesproken voet.

De wet zegt uitdrukkelijk dat op niets anders wordt gelet. Dat voorkomt eindeloze discussies over marktomstandigheden of over de vraag hoe het bedrijf zich zou hebben ontwikkeld.

Neem een concreet geval: een oud-aandeelhouder heeft recht op een koopsom in vijf jaarlijkse termijnen, waarvan er nog drie openstaan. De eerste vervalt binnen het jaar en telt mee alsof zij bij de faillietverklaring al opeisbaar was. De twee latere termijnen worden geverifieerd voor de waarde die zij na een jaar hebben, waarbij de afgesproken rente en het aflossingsschema de rekensom bepalen.

In de praktijk

Lever bij de indiening het schema aan: welke bedragen, op welke data, met welke rente. Hoe concreter dat is, hoe minder er te schatten valt en hoe kleiner de kans op een betwisting.

Voor wie recht heeft op periodieke uitkeringen, zoals een lijfrente-achtige aanspraak of een afgesproken termijnbetaling, is dit artikel vaak teleurstellend: wat jarenlang zou lopen, wordt teruggebracht tot één bedrag op één dag. Dat is de prijs van een afwikkeling die moet worden afgerond.