Artikel 17 Faillissementswet (17 FW)

Dit is het kortste artikel van deze afdeling en het regelt precies één ding. Heeft de rechtbank op grond van artikel 16 Fw bevolen dat het faillissement kosteloos wordt behandeld, dan levert dat vrijstelling van griffiekosten op. De boedel hoeft de bedragen die het gerecht normaal in rekening brengt dus niet te betalen.

Wanneer dat aan de orde is

Kosteloze behandeling komt in beeld als er te weinig baten zijn om de faillissementskosten en de overige boedelschulden te voldoen. De rechtbank kiest dan tussen twee wegen: opheffing van het faillissement, of doorgaan maar zonder kosten. Voor die tweede weg is dit artikel geschreven.

Waarom de wet dit doet

In een boedel zonder geld is elke euro aan proceskosten er een die niet naar de schuldeisers gaat, of die de kosten van het faillissement verder laat oplopen. Griffiekosten in rekening brengen aan een lege boedel heeft weinig zin: ze zouden toch niet betaald kunnen worden. Door de vrijstelling kan het faillissement toch worden afgewikkeld, bijvoorbeeld omdat de curator nog onderzoek wil doen naar de oorzaken of nog een vordering wil innen.

Wat er niet onder valt

De vrijstelling gaat alleen over griffiekosten. Andere kosten verdwijnen er niet mee. Het salaris van de curator wordt aan het einde van het faillissement vastgesteld en hoort bij de faillissementskosten, die uit de boedel worden voldaan. Kiest de rechter niet voor kosteloze behandeling maar voor opheffing van het faillissement, dan geldt de andere regeling van artikel 16 Fw: dan stelt hij de faillissementskosten en het salaris vast en brengt hij die ten laste van de schuldenaar, en komen publicatiekosten die de boedel niet kan dragen ten laste van de Staat. Kosteloos betekent hier dus niet dat het faillissement niemand iets kost.

Een voorbeeld

In het faillissement van een kleine onderneming blijkt de kas leeg, maar de curator vermoedt dat er kort voor het faillissement een machine is weggesluisd. Om dat te kunnen onderzoeken moet het faillissement doorlopen. De rechtbank beveelt kosteloze behandeling, zodat de lege boedel niet ook nog met griffiekosten wordt belast terwijl het onderzoek loopt.

In de praktijk

Voor schuldeisers verandert er door dit bevel niets aan hun positie; hun vordering blijft staan en de rangorde blijft dezelfde. Het is een maatregel die de afwikkeling betaalbaar houdt.

Voor de gefailleerde is het goed te weten dat kosteloze behandeling niet betekent dat hij niets meer hoeft te doen. Zijn plicht om de curator alle inlichtingen te geven blijft onverkort gelden, en die plicht weegt zwaar bij de beoordeling van het verdere verloop van zijn zaak.