Artikel 74 Faillissementswet (74 FW)

In een groot of ingewikkeld faillissement is het onwerkbaar als de curator met alle schuldeisers afzonderlijk moet overleggen. Daarom kan de rechtbank een klein gezelschap uit die schuldeisers aanwijzen dat namens de rest meekijkt en adviseert: de voorlopige schuldeiserscommissie. Dit artikel regelt wanneer zo'n commissie er komt, hoe zij is samengesteld en wat er gebeurt als een lid wegvalt.

Wanneer de rechtbank er een instelt

De rechtbank kan de commissie meteen bij het vonnis van faillietverklaring instellen, of later bij een aparte beschikking. Zij let daarbij op de omvang of de aard van het faillissement. Bij een kleine eenmanszaak blijft het er meestal bij; bij een onderneming met veel personeel, grote voorraden of een ingewikkelde financiering ligt een commissie eerder voor de hand. Het is een bevoegdheid, geen plicht.

Hoe de commissie eruitziet

De wet stelt twee eisen aan de samenstelling, en die zijn allebei praktisch van aard.

• Een oneven aantal leden — zo kan de commissie altijd tot een meerderheid komen en loopt zij niet vast in staken van stemmen.

- Vertegenwoordiging van belangrijke groepen schuldeisers — de gedachte is dat de verschillende belangen aan tafel zitten, bijvoorbeeld de financier, de handelscrediteuren en het personeel.

Wat de commissie wel en niet doet

De commissie dient de curator van advies. Zij bestuurt niet, zij beslist niet over de boedel en zij neemt het beheer niet over: dat blijft bij de curator, onder toezicht van de rechter-commissaris. Wat de commissie wel heeft, zijn stevige informatierechten en een plaats in de besluitvorming. Artikel 76 Fw geeft haar recht op inzage en inlichtingen, en de artikelen 78 en 79 Fw bepalen wanneer de curator advies moet vragen en wat er gebeurt als hij dat advies niet volgt.

Deze commissie is uitdrukkelijk voorlopig. Zij blijft in functie zolang er nog niet is beslist over een definitieve commissie. Die beslissing valt later, op de verificatievergadering, volgens artikel 75 Fw.

Een vacature invullen

Neemt een benoemd lid de benoeming niet aan, bedankt het later of overlijdt het, dan vult de rechtbank de plaats op. Zij kiest daarbij uit een dubbeltal dat de rechter-commissaris voordraagt: twee namen, waaruit de rechtbank er een aanwijst. Zo blijft het oneven aantal in stand en houdt de commissie haar slagkracht.

Een voorbeeld. Een bouwbedrijf met tachtig werknemers gaat failliet. De rechtbank stelt een commissie van drie in: de huisbankier, een grote onderaannemer en een vertegenwoordiger namens het personeel. Als de curator wil beslissen of hij een lopend project afmaakt of stillegt, ligt hun advies op tafel voordat hij de knoop doorhakt.

In de praktijk

Voor de losse schuldeiser verandert er niet veel: u dient uw vordering gewoon in bij de curator en kunt zelf altijd nog op grond van artikel 69 Fw bij de rechter-commissaris opkomen tegen een handeling van de curator. Zit u wel in de commissie, dan krijgt u informatie die andere schuldeisers niet hebben, en wordt van u verwacht dat u die gebruikt voor de gezamenlijke schuldeisers en niet voor uw eigen positie.