Artikel 3a Faillissementswet (3a FW)

Het komt regelmatig voor dat er tegelijk twee verzoeken bij de rechtbank liggen: een schuldeiser vraagt het faillissement aan en de schuldenaar vraagt zelf om toepassing van de schuldsaneringsregeling. Dit artikel bepaalt welke van de twee voorgaat. De rechtbank behandelt eerst het verzoek om schuldsanering. De faillissementsaanvraag blijft liggen tot daarover onherroepelijk is beslist, en vervalt van rechtswege zodra de schuldsanering definitief wordt uitgesproken.

De volgorde van behandeling

Het eerste lid draait de gebruikelijke volgorde om: niet het oudste verzoek wordt eerst behandeld, maar het schuldsaneringsverzoek. De achterliggende gedachte is dat de schuldsaneringsregeling voor een natuurlijke persoon uitzicht biedt op een schone lei, terwijl een faillissement die uitkomst niet kent. Pas als die weg is afgesneden, komt het faillissement in beeld.

De schorsing

De faillissementsaanvraag wordt geschorst totdat over de schuldsanering is beslist bij een uitspraak die in kracht van gewijsde is gegaan. Dat betekent: er moet niet alleen zijn beslist, maar er mag ook geen hoger beroep of cassatie meer mogelijk zijn, of de termijn daarvoor moet ongebruikt zijn verstreken. Zolang die zekerheid er niet is, blijft de faillissementszaak stilliggen.

Wat er gebeurt na de beslissing

Spreekt de rechtbank de definitieve toepassing van de schuldsaneringsregeling uit, dan vervalt het faillissementsverzoek automatisch; de schuldeiser hoeft het niet in te trekken en de rechtbank hoeft er niet meer op te beslissen. Wordt het schuldsaneringsverzoek daarentegen afgewezen, dan wordt de behandeling van de faillissementsaanvraag hervat en beoordeelt de rechtbank alsnog of de schuldenaar is opgehouden te betalen.

Een voorbeeld

Een verhuurder vraagt het faillissement aan van een huurder met een forse huurachterstand. De huurder heeft twee weken eerder, met hulp van de gemeente, een verzoek tot schuldsanering ingediend. De rechtbank behandelt eerst dat verzoek. Wordt de schuldsanering definitief toegepast, dan is de faillissementsaanvraag van tafel en meldt de verhuurder zijn vordering in de schuldsanering aan bij de bewindvoerder.

In de praktijk

Voor de schuldenaar is dit een belangrijke bepaling: een schuldeiser kan de gang naar de schuldsaneringsregeling niet blokkeren door snel een faillissement aan te vragen. Wel geldt dat de rechtbank de toegangseisen van de schuldsanering serieus toetst; een verzoek dat alleen dient om tijd te winnen, redt de schuldenaar niet.

Voor de schuldeiser betekent het dat hij moet afwachten en dat zijn positie verandert. In een schuldsanering is er een bewindvoerder in plaats van een curator, meldt hij zijn vordering daar aan, en eindigt de regeling bij een schone lei met vorderingen die niet meer afdwingbaar zijn. Wie meent dat de schuldsanering ten onrechte wordt gevraagd, kan dat in die procedure naar voren brengen.