Artikel 106b Faillissementswet (106b FW)

De gevolgen en de duur van het bestuursverbod

Een bestuurder aan wie een bestuursverbod is opgelegd, kan gedurende vijf jaar nadat de uitspraak in kracht van gewijsde is gegaan, of zoveel korter als in de uitspraak is bepaald, niet tot bestuurder of commissaris van een in artikel 3 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek genoemde rechtspersoon worden benoemd. Een benoeming tot bestuurder of commissaris in weerwil van een onherroepelijk opgelegd bestuursverbod is nietig.
Tenzij in de uitspraak anders is bepaald, vormt het bestuursverbod voor betrokkene tevens een beletsel voor de uitoefening van zijn functie als bestuurder of commissaris bij alle op grond van artikel 106c, tweede lid, in de procedure betrokken rechtspersonen.
De griffier van de rechtbank, of in geval van hoger beroep, van het gerechtshof, biedt de onherroepelijke uitspraak waarin een bestuursverbod is opgelegd met bekwame spoed aan de Kamer van Koophandel aan, die terstond tot uitschrijving van de betrokken bestuurder uit het Handelsregister overgaat. Tevens wordt het bestuursverbod, voor de duur waarvoor het is opgelegd, geregistreerd bij het Handelsregister.
De rechtbank regelt zo nodig alle overige gevolgen van het door haar uitgesproken bestuursverbod.
De rechtbank kan ter verzekering van de naleving van haar uitspraak een dwangsom opleggen. Wordt de dwangsom verbeurd, dan komt deze toe aan de boedel of, als daarvan geen sprake is, aan de staat. De Minister van Veiligheid en Justitie kan de ontvangen gelden besteden aan nader door hem te bepalen doeleinden van faillissementsfraudebestrijding.
Een uitspraak houdende oplegging van een bestuursverbod kan niet uitvoerbaar bij voorraad worden verklaard.

Toelichting

Een bestuursverbod is uitgesproken; wat betekent dat dan concreet? Dit artikel werkt de gevolgen uit. De kern is dat de betrokkene gedurende vijf jaar niet tot bestuurder of commissaris van een rechtspersoon kan worden benoemd, of zoveel korter als de rechter heeft bepaald.

De termijn

De vijf jaar gaan lopen nadat de uitspraak in kracht van gewijsde is gegaan, dus zodra er geen gewoon rechtsmiddel meer tegen openstaat. De rechter kan een kortere duur vaststellen; hij kan de maatregel dus toesnijden op de ernst van het geval.

Wat er gebeurt met benoemingen

De sanctie is hard. Wordt iemand toch benoemd terwijl er een onherroepelijk bestuursverbod ligt, dan is die benoeming nietig: zij heeft nooit bestaan. Een constructie waarin de betrokkene formeel wordt aangesteld bij een andere vennootschap, houdt dus geen stand.

Daarnaast raakt het verbod in beginsel ook de functies die hij al bekleedt bij de rechtspersonen die in de procedure zijn betrokken op grond van artikel 106c Fw. Tenzij de uitspraak anders bepaalt, kan hij zijn functie daar niet meer uitoefenen.

Zichtbaar in het Handelsregister

De griffier van de rechtbank, of bij hoger beroep die van het gerechtshof, biedt de onherroepelijke uitspraak met spoed aan bij de Kamer van Koophandel. Die schrijft de bestuurder meteen uit en registreert het verbod voor de duur waarvoor het geldt.

Uitschrijving — de betrokkene verdwijnt als bestuurder uit het register.

- Registratie — het verbod zelf is zichtbaar, zodat notarissen, banken en zakenpartners het kunnen zien.

Handhaving en rechtsmiddelen

De rechtbank regelt zo nodig alle verdere gevolgen van het verbod dat zij uitspreekt. Zij kan er ook een dwangsom aan verbinden om naleving af te dwingen. Wordt die verbeurd, dan komt het geld ten goede aan de boedel; is er geen boedel, dan gaat het naar de staat, waarna de minister het kan besteden aan het bestrijden van faillissementsfraude.

Belangrijk is het slot: een uitspraak waarin een bestuursverbod wordt opgelegd kan niet uitvoerbaar bij voorraad worden verklaard. Anders dan bij veel beslissingen in een faillissement werkt deze maatregel dus pas als er niet meer tegen kan worden opgekomen. Dat past bij de zwaarte ervan: iemand wordt voor jaren uit een beroepsuitoefening gezet.

Een voorbeeld. Bij de rechtbank loopt een zaak waarin de curator om een verbod tegen een bestuurder vraagt. Zolang die zaak daar aanhangig is, kan de rechtbank hem alvast schorsen en zo nodig tijdelijk een ander aanstellen; zo'n voorziening duurt hoogstens zolang het geding loopt en staat voor die periode wel in het Handelsregister. Wordt hem vervolgens een verbod van vijf jaar opgelegd en gaat hij in hoger beroep, dan werkt het verbod zelf nog niet. Pas als de uitspraak onherroepelijk is, volgt de uitschrijving en gaat de termijn lopen.

In de praktijk

Voor wie zaken doet, is de registratie het praktische hulpmiddel: een blik in het Handelsregister laat zien of er een verbod loopt. Voor de betrokkene betekent het verbod niet dat hij niet meer mag werken of ondernemen; het gaat om het besturen van rechtspersonen en het toezicht daarop.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst