- Het faillissement van de persoon die in enige gemeenschap van goederen gehuwd is of in enige gemeenschap van goederen een geregistreerd partnerschap is aangegaan, wordt als faillissement van die gemeenschap behandeld. Het omvat, behoudens de uitzonderingen van artikel 21, alle goederen, die in de gemeenschap vallen, en strekt ten behoeve van alle schuldeisers, die op de goederen der gemeenschap verhaal hebben. Goederen die de gefailleerde buiten de gemeenschap heeft, strekken slechts tot verhaal van schulden die daarop verhaald zouden kunnen worden, indien er generlei gemeenschap was.
- Bij het faillissement van een schuldenaar die in gemeenschap van goederen gehuwd is of die in gemeenschap van goederen een geregistreerd partnerschap is aangegaan, zijn de bepalingen van deze wet omtrent handelingen door de schuldenaar verricht, toepasselijk op de handelingen waardoor de gemeenschap wettig verbonden is, onverschillig wie van de echtgenoten onderscheidenlijk van de geregistreerde partners deze verrichtte.
←
Terug 61 · Terugnemen van eigen goederen door de echtgenoot of partner
Verder 63a · De afkoelingsperiode in het faillissement
→
Artikel 63 Faillissementswet (63 FW)
Faillissement bij een gemeenschap van goederen
Wettekst
Toelichting
Wie in gemeenschap van goederen is gehuwd of een geregistreerd partnerschap met een gemeenschap is aangegaan, deelt zijn vermogen met zijn partner. Gaat een van beiden failliet, dan wordt dat behandeld als een faillissement van die gemeenschap. Alle goederen die in de gemeenschap vallen, horen bij de boedel, met uitzondering van de goederen die artikel 21 Fw buiten het faillissement houdt.
Wat de boedel omvat
De boedel bestaat uit het gemeenschappelijke vermogen en dient tot verhaal voor alle schuldeisers die zich op die gemeenschap kunnen verhalen. Ook schulden die door de partner zijn aangegaan maar waarvoor de gemeenschap kan worden aangesproken, horen daar dus bij. Dat maakt de gevolgen voor de partner ingrijpend: niet alleen wat de gefailleerde had, maar het gezamenlijke vermogen komt onder het beheer van de curator.
Vermogen buiten de gemeenschap
Naast het gemeenschapsvermogen kan de gefailleerde goederen hebben die daar niet in vallen. Ook die goederen worden door zijn faillissement getroffen en te gelde gemaakt; het verschil zit in de vraag wie zich erop kan verhalen. Op dat afgescheiden deel kunnen uitsluitend schuldeisers terecht die daar ook verhaal op hadden gehad wanneer er nooit enige gemeenschap had bestaan. Binnen hetzelfde faillissement lopen zo twee verhaalskringen naast elkaar, en per schuld moet worden bekeken welk vermogen openstaat.
Handelingen van beide partners
Het tweede lid trekt de lijn door naar de bepalingen van deze wet over handelingen van de schuldenaar, zoals de regels over benadelende rechtshandelingen. Die gelden ook voor handelingen waardoor de gemeenschap rechtsgeldig is verbonden, ongeacht wie van de twee die handeling verrichtte. De curator kan dus ook naar handelingen van de niet-failliete partner kijken, voor zover de gemeenschap daardoor is gebonden.
Een voorbeeld. Een zelfstandige gaat failliet; hij is in gemeenschap van goederen gehuwd. De gezamenlijke spaarrekening en de auto die op naam van zijn echtgenote staat maar in de gemeenschap valt, horen bij de boedel. Wat de echtgenote uit een eerdere erfenis privé heeft gehouden, valt daarbuiten en kan zij terugnemen op grond van artikel 61 Fw.
In de praktijk
Voor partners betekent dit dat het faillissement van de ander meteen het gezamenlijke vermogen treft. De partner gaat zelf niet failliet, maar wat hij verdient blijft niet zonder meer buiten schot, want valt dat inkomen in de gemeenschap, dan telt het mee voor de boedel. Een vast bedrag dat de wet hier vrijlaat bestaat niet: artikel 21 Fw houdt inkomsten uit werk, ambt, pensioen of onderstand alleen buiten het faillissement voor zover de rechter-commissaris dat bepaalt. Op grond van artikel 22 Fw geldt die regel niet alleen voor de gefailleerde zelf, maar ook voor zijn echtgenoot of geregistreerde partner met wie hij in gemeenschap van goederen leeft; ook voor het inkomen van de partner kan de rechter-commissaris dus een deel buiten de boedel laten. Het gemeenschappelijke vermogen wordt door de curator vereffend.
Voor wie in deze situatie zit, is het verstandig snel duidelijkheid te scheppen over wat gemeenschappelijk is en wat niet, en over welke schulden waar op verhaald kunnen worden. Bij een uitzichtloze financiële situatie kan de schuldhulpverlening van de gemeente helpen om de eigen positie op een rij te zetten.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Faillissement van de ene echtgenoot ook dat van de andere?
Bij twee in gemeenschap van goederen gehuwde echtgenoten werd de schuldsaneringsregeling tussentijds beëindigd, waardoor zij in staat van faillissement kwamen. Het hof leidde uit het huwelijksgoederenregime af dat de beslissing over de ene echtgenoot ook de andere trof. De Hoge Raad oordeelde dat art. 63 Fw slechts bepaalt dat het faillissement van iemand die in enige gemeenschap van goederen is gehuwd, als faillissement van die gemeenschap wordt behandeld; het gaat niet zo ver dat zo'n faillissement van rechtswege ook het faillissement van de andere echtgenoot meebrengt. Het faillissement van de een is dus geen toereikende motivering voor een beslissing over de ander.
-
Faillissement en schuldsanering naast elkaar
De Hoge Raad oordeelde dat verzoeken om toepassing van de schuldsaneringsregeling voor elke echtgenoot afzonderlijk moeten worden beoordeeld. Ten overvloede overwoog hij dat dit kan meebrengen dat voor de ene echtgenoot de schuldsanering geldt terwijl ten aanzien van de andere het faillissement wordt uitgesproken, terwijl beide regelingen via art. 63 Fw ook de tussen hen bestaande gemeenschap omvatten. Die regelingen kunnen dan naast elkaar bestaan en worden afgewikkeld, waarbij voor de vereffening van de gemeenschappelijke boedel het faillissement voorgaat, omdat dat ten behoeve van de gezamenlijke schuldeisers is uitgesproken.
-
Wat beschermt de betwisting door de gefailleerde?
Een schuldeiser vorderde van de echtgenote van de gefailleerde dat zij zou gehengen en gedogen dat hij zijn vordering op haar man verhaalt op de huwelijksgoederengemeenschap. De Hoge Raad overwoog dat het faillissement op grond van art. 63 lid 1 Fw mede de goederen van die gemeenschap omvat, zodat ook de vordering tegen de echtgenote moet worden aangemerkt als een rechtsvordering die voldoening van een verbintenis uit de boedel ten doel heeft in de zin van art. 29 Fw. Het hof had daarom moeten vaststellen dat het geding ook in dat opzicht van rechtswege was geschorst.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.