Artikel 5 Faillissementswet (5 FW)

Verplichte bijstand van een advocaat bij faillissementsverzoeken

De verzoeken, bedoeld in het vorige artikel en in de artikelen 5a, 8, 9, 10, 11, 15c, tweede lid, 42a, 67, 155, 166, 198, 206, 371, eerste lid, 376, eerste lid, 378, eerste lid, 379, eerste lid, en 383, eerste lid, worden ingediend door een advocaat.
Het eerste lid is niet van toepassing op een hoger beroep dat wordt ingesteld tegen een beschikking van de rechter-commissaris, houdende machtiging aan de curator tot opzegging van een arbeidsovereenkomst.
Verzoeken op de voet van de artikelen 46, 72, tweede lid, onder e, en 77, vierde lid, van de verordening (EU) 2015/848 van het Europees Parlement en de Raad van 20 mei 2015 betreffende insolventieprocedures (PbEU 2015, L 141) worden ingediend door een advocaat.

Toelichting

Wie in deze wet een verzoek bij de rechtbank wil indienen, kan dat meestal niet zelf doen. Dit artikel bepaalt dat een reeks verzoeken door een advocaat moet worden ingediend: het verzoek tot faillietverklaring uit artikel 4 Fw, verzoeken die later in het faillissement spelen, en verzoeken uit de regeling van het akkoord buiten faillissement. Er is één duidelijke uitzondering, en die is voor werknemers van groot belang.

Waarvoor een advocaat nodig is

Het eerste lid somt de verzoeken op waarvoor verplichte bijstand geldt. Daar hoort het verzoek tot faillietverklaring uit artikel 4 Fw bij, maar ook verzoeken die verder in de procedure spelen, zoals het verzoek van artikel 67 Fw waarmee tegen een beschikking van de rechter-commissaris kan worden opgekomen, en de verzoeken rond de aanwijzing van een herstructureringsdeskundige en de afkoelingsperiode in artikel 371 Fw en artikel 376 Fw. Voor de eigen aangifte door de schuldenaar is in de praktijk geen advocaat vereist.

De uitzondering voor het ontslag door de curator

Het tweede lid maakt een uitzondering voor het hoger beroep tegen een beschikking van de rechter-commissaris waarin de curator toestemming krijgt om een arbeidsovereenkomst op te zeggen. Daarvoor is geen advocaat nodig. Een werknemer kan in dat geval dus zelf, zonder rechtsbijstand, bij de rechtbank opkomen tegen de machtiging.

Europese verzoeken

Het derde lid trekt de eis door naar een aantal verzoeken uit de Europese insolventieverordening: het schorsen van de vereffening in een procedure die naast de hoofdprocedure loopt, en verzoeken rond de coördinatie van de insolventieprocedures binnen een groep ondernemingen. Ook die worden door een advocaat ingediend. Bij deze verzoeken zijn vaak procedures in meer dan één lidstaat betrokken.

Wie beslist

De rechtbank toetst of aan het voorschrift is voldaan. Wordt een verzoek zonder advocaat ingediend terwijl dat wel moest, dan komt de indiener niet aan een inhoudelijke behandeling toe. Voor de schuldenaar die zelf geen advocaat kan betalen, bestaat de mogelijkheid van gesubsidieerde rechtsbijstand; het loket daarvoor is het Juridisch Loket of een advocaat die op toevoegingsbasis werkt.

In de praktijk

Voor schuldeisers brengt een faillissementsaanvraag kosten mee: een advocaat, griffierecht en tijd. Daar staat een onzekere opbrengst tegenover, want eerst worden de kosten van het faillissement en de bevoorrechte vorderingen voldaan. Of er voor gewone schuldeisers iets overblijft, hangt af van het vermogen dat nog te vereffenen valt en van wat de curator kan innen.

Voor een werknemer is de uitzondering in het tweede lid het onthouden waard. Wordt zijn arbeidsovereenkomst door de curator opgezegd na toestemming van de rechter-commissaris en meent hij dat die toestemming niet had mogen worden gegeven, dan kan hij zelf hoger beroep instellen bij de griffie, zonder advocaat. Wel is er haast bij: artikel 67 Fw kent een beroepstermijn van vijf dagen.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst