- De curator kan de pand- en hypotheekhouders een redelijke termijn stellen om tot uitoefening van hun rechten overeenkomstig het vorige artikel over te gaan. Heeft de pand- of hypotheekhouder het onderpand niet binnen deze termijn verkocht, dan kan de curator de goederen opeisen en met toepassing van de artikelen 101 of 176 verkopen, onverminderd het recht van de pand- en hypotheekhouders op de opbrengst. De rechter-commissaris is bevoegd de termijn op verzoek van de pand- of hypotheekhouder een of meer malen te verlengen.
- De curator kan een met pand of hypotheek bezwaard goed tot op het tijdstip van de verkoop lossen tegen voldoening van hetgeen waarvoor het pand- of hypotheekrecht tot zekerheid strekt, alsmede van de reeds gemaakte kosten van executie.
←
Terug 57 · De positie van pand- en hypotheekhouders als separatist
Verder 59 · De restvordering na een te lage executieopbrengst
→
Artikel 58 Faillissementswet (58 FW)
De termijn van de curator aan zekerheidshouders en lossing
Wettekst
Toelichting
De vrijheid van pand- en hypotheekhouders om zelf uit te winnen is groot, maar niet onbeperkt in de tijd. De curator kan hun een redelijke termijn stellen om tot uitoefening van hun rechten over te gaan. Doen zij dat niet binnen die termijn, dan kan de curator de goederen opeisen en zelf verkopen. Hun recht op de opbrengst blijft daarbij overeind.
Waarom er een termijn is
Een faillissement moet doorlopen. Blijft een pandhouder afwachten, dan ligt de voorraad stil, loopt de huur van het magazijn door en verliest alles waarde. Met de termijn houdt de curator regie over het tempo van de afwikkeling. Het is geen manier om de zekerheidshouder zijn recht af te nemen: die houdt aanspraak op de opbrengst en behoudt zijn rang.
Wat er gebeurt als de termijn verloopt
Is er niet binnen de termijn verkocht, dan kan de curator de goederen opeisen en verkopen met toepassing van de artikelen 101 of 176 Fw, de bepalingen die de verkoop van boedelgoederen regelen. De zekerheidshouder houdt dan zijn voorrang op de opbrengst, maar staat verder niet meer buiten het faillissement: hij moet zijn vordering ter verificatie indienen, wachten tot er een uitdelingslijst ligt en meebetalen aan de omslag van de algemene faillissementskosten. Wie zelf op tijd uitwint, blijft daarbuiten en houdt bovendien de regie over de wijze van verkoop.
Verlenging door de rechter-commissaris
De zekerheidshouder is niet overgeleverd aan de termijn die de curator kiest. Hij kan de rechter-commissaris vragen die termijn te verlengen, en dat kan een of meer keren. Zo is er een onafhankelijke toets op de vraag of de gestelde termijn wel redelijk is, bijvoorbeeld wanneer een verkoop meer voorbereiding vergt of wanneer er een serieuze gegadigde in beeld is.
Lossing door de curator
Het tweede lid geeft de curator een tweede middel. Tot het moment van de verkoop kan hij het bezwaarde goed lossen: hij betaalt wat er aan de zekerheid ten grondslag ligt, plus de al gemaakte executiekosten, en het goed komt schoon in de boedel. Daarvoor heeft hij wel vooraf machtiging van de rechter-commissaris nodig; artikel 68 Fw noemt de lossing uitdrukkelijk als een van de gevallen waarin die machtiging vereist is. Lossen kan lonen wanneer het goed veel meer waard is dan de schuld waarvoor het is verbonden, of wanneer het onmisbaar is voor een doorstart.
Een voorbeeld. Een financier heeft een pandrecht op de machines van een failliete drukkerij en wacht af. De curator stelt hem een termijn van enkele weken. Er komt intussen een koper die de hele drukkerij wil overnemen. De curator kan dan de machines lossen door de financier te voldoen, waarna hij het bedrijf als geheel verkoopt tegen een hogere prijs.
In de praktijk
Voor zekerheidshouders is de les: reageer op een termijnbrief van de curator en laat zien wat u van plan bent. Loopt de termijn ongebruikt af, dan verliest u invloed op het verkoopproces en daarmee vaak ook opbrengst.
Voor de curator is het een instrument om beweging te houden in een dossier waar veel waarde vastzit in zekerheden. Beide middelen — de termijn en de lossing — gebruikt hij in het belang van de gezamenlijke schuldeisers, onder toezicht van de rechter-commissaris.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Termijn stellen én het pandrecht betwisten?
De curator betwistte het gestelde pandrecht van twee schuldeisers en stelde hen tegelijk een termijn om dat recht uit te oefenen. De Hoge Raad oordeelde dat geen rechtsregel daaraan in de weg staat, ook art. 58 lid 1 Fw niet. Beide bevoegdheden dienen op verschillende maar goed verenigbare wijze het belang van de boedel: de betwisting verzekert dat geen ongerechtvaardigde inbreuk wordt gemaakt op het gelijkheidsbeginsel van art. 3:277 BW, en de termijnstelling strekt tot een voortvarende afwikkeling van de boedel.
-
Moet een te korte termijn worden verlengd?
Een pandhouder vroeg verlenging van de door de curatoren gestelde termijn omdat uitwinning binnen die termijn niet haalbaar bleek. De Hoge Raad stelde voorop dat de bevoegdheid om op de voet van art. 58 Fw een redelijke termijn te stellen, strekt tot een voortvarende afwikkeling van de boedel. Blijkt uitoefening van het pand- of hypotheekrecht binnen die termijn redelijkerwijs niet mogelijk, of valt de zekerheidsgerechtigde van het niet tijdig uitoefenen anderszins geen verwijt te maken, dan is verlenging mogelijk maar niet verplicht: ook dan moet zijn belang bij verlenging worden afgewogen tegen het belang van een voortvarende afwikkeling, en mag het verzoek op grond van die afweging worden afgewezen.
-
Verliest de separatist zijn positie na de termijn?
Uitgangspunt is dat het verstrijken van een op grond van art. 58 lid 1 Fw gestelde en eventueel door de rechter-commissaris verlengde termijn tot gevolg heeft dat de pand- of hypotheekhouder zijn positie als separatist verliest en dat de curator de goederen mag opeisen. De Hoge Raad oordeelde dat de omstandigheden van het geval een uitzondering kunnen meebrengen, onder meer wanneer de curator - gelet op de onevenredigheid van de betrokken belangen - misbruik maakt van zijn bevoegdheid om de termijn te stellen of om na het verstrijken daarvan de goederen op te eisen. Wordt zo'n uitzondering gemaakt, dan behoudt de zekerheidsgerechtigde zijn separatistenpositie en is de curator niet bevoegd de goederen op te eisen.
-
Hoor en wederhoor bij een verzoek om verlenging
Een pandhouder verzocht de rechter-commissaris de door de curatoren gestelde termijn te verlengen; die besliste direct na ontvangst van het verweerschrift met bijlagen, zonder de pandhouder daarop te laten reageren. De Hoge Raad stelde voorop dat de bevoegdheid van art. 58 lid 1 Fw strekt tot een voortvarende afwikkeling van de boedel, zodat ook over een verlengingsverzoek met voortvarendheid moet worden beslist, maar dat de rechter-commissaris desondanks het beginsel van hoor en wederhoor van art. 19 Rv in acht moet nemen. Omdat zijn beslissing mede berustte op stukken waarover de pandhouder zich niet had kunnen uitlaten, was dat beginsel geschonden.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.