De curator is bevoegd het bedrijf van de gefailleerde voort te zetten. Indien er geen schuldeiserscommissie is benoemd, heeft hij daartoe de machtiging van de rechter-commissaris nodig.
Artikel 98 Faillissementswet (98 FW)
Voortzetting van het bedrijf door de curator
Wettekst
Toelichting
Een faillissement betekent niet automatisch dat de rolluiken meteen omlaag gaan. Dit artikel geeft de curator de bevoegdheid om het bedrijf van de gefailleerde voort te zetten. Doordraaien kan namelijk meer opleveren dan onmiddellijk stoppen: lopende orders kunnen worden afgemaakt, klanten blijven binnen en een verkoop van de onderneming als geheel wordt haalbaar.
Waarom voortzetten kan lonen
De waarde van een onderneming zit vaak niet in de losse machines maar in het geheel: het personeel dat weet hoe het werkt, de klantenkring, de naam, de lopende contracten. Zodra alles stilvalt, verdampt die meerwaarde snel. Wie het bedrijf een tijd laat draaien, kan het als werkend geheel verkopen, wat voor de schuldeisers meer opbrengt en voor werknemers kans op behoud van werk geeft.
Wanneer toestemming nodig is
De wet maakt onderscheid naar de vraag of er een schuldeiserscommissie is benoemd.
- Geen commissie — dan heeft de curator de machtiging van de rechter-commissaris nodig om voort te zetten.
- Wel een commissie — dan is die machtiging niet vereist, maar moet de curator op grond van artikel 78 Fw wel eerst haar advies vragen over het al dan niet voortzetten.
In beide gevallen is er dus tegenwicht. Voortzetten is een risicovolle beslissing: gaat het mis, dan lopen de kosten door en wordt de opbrengst voor de schuldeisers kleiner. Daarom mag de curator dat niet in zijn eentje bepalen.
De risico's
Draait het bedrijf door, dan ontstaan er nieuwe verplichtingen: loon, huur, energie, inkoop. Die komen ten laste van de boedel en gaan dus af van wat er te verdelen valt. Blijkt de voortzetting verliesgevend, dan is de rekening voor de gezamenlijke schuldeisers. Dat verklaart waarom een curator vaak kiest voor een korte periode met een duidelijk doel, zoals het afmaken van orders of het overbruggen van de weken tot een verkoop rond is.
Een voorbeeld. Een installatiebedrijf gaat failliet met vijftien lopende projecten. De curator vraagt de rechter-commissaris toestemming om drie weken door te draaien, zodat de projecten worden afgerond en de opdrachtgevers betalen. In die weken onderhandelt hij met een overnamekandidaat die het bedrijf met een deel van het personeel wil voortzetten.
In de praktijk
Voor werknemers is dit artikel het verschil tussen direct thuis zitten en nog een aantal weken werk. Let wel op: voortzetting betekent niet dat uw dienstverband veilig is. De curator kan arbeidsovereenkomsten op grond van artikel 40 Fw opzeggen en doet dat vaak ook, maar niet op eigen gezag: daarvoor heeft hij een machtiging van de rechter-commissaris nodig. Zegt hij zonder die machtiging op, dan is de opzegging vernietigbaar; u roept dat in met een bericht aan de curator, binnen vijf dagen na de opzegging. Voor leveranciers geldt dat leveringen aan een voortgezet bedrijf een andere positie hebben dan oude facturen; maak vooraf duidelijke afspraken met de curator over betaling.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Zijn schulden uit voortzetting van het bedrijf boedelschulden?
Een curator had de winkels van twee failliete kledingbedrijven opengehouden terwijl de pandhouder de voorraad verkocht. De vraag was wie de omzetbelasting over die verkopen moest dragen. De Hoge Raad besliste dat btw over een verkoop die het gevolg is van uitwinning door de pandhouder zelf geen boedelschuld is, ook niet als de curator daaraan meewerkt. Zet de curator het bedrijf wél voort op grond van artikel 98 of artikel 173a, dan zijn de kosten en schulden die uit die voortzetting voortvloeien in het algemeen juist wel boedelschulden, omdat de curator ze in zijn hoedanigheid is aangegaan; voor de btw over een parate executie door de pandhouder maakt die voortzetting echter geen verschil.
-
Voortzetting van het bedrijf en het bodembeslag
De ontvanger had bodembeslag gelegd op de inventaris in het pand waarin de inmiddels gefailleerde onderneming werd gedreven; de vraag was of dat pand nog 'bodem' van de belastingschuldige was. De Hoge Raad oordeelt dat niet iedere activiteit van de curator daarvoor genoeg is: verricht hij op het perceel handelingen die strekken tot beheer en vereffening van de boedel, dan is op die enkele grond geen sprake van de bodem van de belastingschuldige. Verricht de curator er echter handelingen tot voortzetting van het bedrijf van de gefailleerde, dan brengt dat in beginsel wel mee dat het om diens bodem gaat. Het onderscheid tussen afwikkelen en voortzetten is daarmee beslissend.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.