Artikel 354a Faillissementswet (354a FW)

Soms is al vroeg duidelijk dat een schuldenaar over de resterende looptijd van zijn regeling niets zal kunnen afdragen, bijvoorbeeld door blijvende ziekte of een structureel minimuminkomen. Dit artikel maakt het mogelijk de regeling dan eerder af te ronden in plaats van de termijn zonder resultaat te laten uitzitten.

Wanneer deze weg openstaat

Er gelden twee voorwaarden vooraf. Er mag nog geen dag voor de verificatievergadering zijn bepaald, en er moet minstens een jaar zijn verstreken sinds de uitspraak waarbij de regeling werd toegepast. Is aan beide voldaan, dan kan de rechtbank een zitting bepalen waarop de beëindiging wordt behandeld.

Dat kan op voordracht van de rechter-commissaris of op verzoek van de bewindvoerder of van de schuldenaar zelf. De schuldenaar kan het dus zelf in gang zetten.

De verklaring van de bewindvoerder

De rechtbank bepaalt die zitting alleen als bij de voordracht of het verzoek een beredeneerde verklaring van de bewindvoerder zit. Daarin geeft hij onderbouwd antwoord op de vraag of redelijkerwijs niet te verwachten valt dat de schuldenaar zo aan zijn verplichtingen kan voldoen dat voortzetting van de regeling gerechtvaardigd is. De rechter-commissaris kan de bewindvoerder bevelen zo'n verklaring op te stellen en aan de rechtbank en de betrokkenen te sturen.

Wanneer de rechtbank beëindigt

De rechtbank beëindigt de regeling alleen als aan twee voorwaarden tegelijk is voldaan. Ten eerste moet redelijkerwijs niet te verwachten zijn dat voortzetting nog gerechtvaardigd is. Ten tweede mag niet zijn gebleken van omstandigheden als bedoeld in artikel 350 Fw, derde lid, onder c tot en met g. Dat is de hele reeks gronden voor tussentijdse beëindiging, van het niet nakomen van verplichtingen en nieuwe bovenmatige schulden tot pogingen om schuldeisers te benadelen. Daar zitten ook gronden bij die geen verwijt inhouden, zoals het bekend worden van feiten die bij de toelating al bestonden en toen tot afwijzing zouden hebben geleid.

De rechtbank kan haar beslissing een of meer keren aanhouden voor nader onderzoek, bijvoorbeeld om de medische situatie of het inkomensperspectief beter in beeld te krijgen. Zij bepaalt zelf de dag waarop de regeling eindigt. Zonder uitstel plaatst de bewindvoerder een aankondiging van dag, uur en plaats in de Staatscourant.

Wat het oplevert

Eindigt de regeling langs deze weg, dan wordt er geen slotuitdelingslijst opgemaakt; artikel 356 Fw bepaalt dat de beëindiging intreedt zodra de uitspraak onherroepelijk is. Daarmee treedt ook het gevolg van artikel 358 Fw in: de resterende vorderingen waarvoor de regeling werkte, zijn niet langer afdwingbaar. Deze route is dus geen strafmaatregel, maar een manier om iemand zonder verwijt eerder duidelijkheid te geven.

Een voorbeeld. Iemand is anderhalf jaar in de regeling en blijkt door een chronische aandoening blijvend arbeidsongeschikt, met een inkomen op bijstandsniveau en geen vermogen. De bewindvoerder schrijft dat voortzetting niets meer zal opleveren en dat er geen verwijtbare omstandigheden zijn. De rechtbank beëindigt de regeling en bepaalt de einddatum.

In de praktijk

Denkt u dat uw situatie hieronder valt, bespreek dat dan met uw bewindvoerder en vraag hem om een verklaring. Kom met concrete stukken: een beslissing over arbeidsongeschiktheid, een medische onderbouwing, een overzicht van uw inkomen en uitgaven.

Blijf tot de beslissing gewoon uw verplichtingen nakomen, ook al lijkt er niets af te dragen. Deze route gaat alleen op als geen van de beëindigingsgronden van artikel 350 Fw aan de orde is, en daar horen ook gronden bij waarvan u geen verwijt valt te maken.

Loopt u tegen een bewindvoerder aan die er anders over denkt, leg uw verzoek dan voor aan de rechter-commissaris. Die kan de bewindvoerder bevelen de verklaring op te stellen, zodat uw verzoek in behandeling kan worden genomen.