← Terug 248 · Faillietverklaring tijdens een lopende surseance Verder 249a · De vangnetregeling voor beleggers na een surseance →

Artikel 249 Faillissementswet (249 FW)

Het faillissement dat op de surseance volgt

Wettekst

  1. Indien de faillietverklaring wordt uitgesproken ingevolge een der bepalingen van deze titel of wel binnen één maand na het einde der surseance, gelden de volgende regelen: 1°. het tijdstip, waarop de termijnen vermeld in de artikelen 43 en 45 van deze wet en in de artikelen 138, zesde lid, en 248, zesde lid, van boek 2 van het Burgerlijk Wetboek aanvangen, wordt berekend van de aanvang der surseance af; 2°. de curator oefent de bevoegdheid uit, in het eerste lid van artikel 228 aan de bewindvoerders toegekend; 3°. handelingen, door de schuldenaar met medewerking, machtiging of bijstand van de bewindvoerders verricht, worden beschouwd als handelingen van de curator en boedelschulden, gedurende de surseance ontstaan, zullen ook in het faillissement als boedelschulden gelden; 4°. de boedel is niet aansprakelijk voor verbintenissen van de schuldenaar, zonder medewerking, machtiging of bijstand van de bewindvoerders gedurende de surseance ontstaan, dan voorzover deze ten gevolge daarvan gebaat is.
  2. Is opnieuw surseance verzocht, binnen een maand na afloop van een vroeger verleende, dan geldt hetgeen in het eerste lid is bepaald mede voor het tijdvak der eerstvolgende surseance.

Toelichting

Loopt een surseance uit op een faillissement, dan moeten de twee procedures op elkaar aansluiten. Dit artikel regelt die overgang. Het geldt als het faillissement wordt uitgesproken op grond van een bepaling uit de surseancetitel, of binnen één maand na het einde van de surseance. De hoofdgedachte is dat de surseanceperiode niet als een gat in de tijd wordt behandeld.

Terugkijken vanaf het begin van de surseance

De termijnen waarbinnen de curator kan terugkijken naar handelingen van vóór het faillissement, zoals de termijnen voor de bewijsvermoedens bij de pauliana uit de artikelen 43 en 45 Fw, worden berekend vanaf het begin van de surseance. Datzelfde geldt voor de termijnen die het Burgerlijk Wetboek stelt bij de aansprakelijkheid van bestuurders. De periode van de surseance verkort het zicht op het verleden dus niet.

De curator neemt de rol over

In het faillissement oefent de curator de bevoegdheid uit die tijdens de surseance aan de bewindvoerders toekwam op grond van artikel 228, eerste lid, Fw: de bevoegdheid om alles te doen wat nodig is om de boedel schadeloos te houden als de schuldenaar zonder hun medewerking, machtiging of bijstand heeft gehandeld. Handelingen van de schuldenaar buiten de bewindvoerders om kunnen dus ook in het faillissement nog worden aangepakt. Daarmee verandert ook de positie van de schuldenaar: waar hij in de surseance het beheer hield samen met de bewindvoerder, verliest hij in het faillissement het beheer en treedt de curator aan als beheerder en vereffenaar van de boedel.

Handelingen tijdens de surseance

Handelingen die de schuldenaar met medewerking, machtiging of bijstand van de bewindvoerders heeft verricht, worden beschouwd als handelingen van de curator. Boedelschulden die tijdens de surseance zijn ontstaan, gelden ook in het faillissement als boedelschuld. Wie tijdens de surseance met instemming van de bewindvoerder heeft gecontracteerd, behoudt daarmee zijn positie.

De keerzijde staat er ook. Voor verplichtingen die de schuldenaar tijdens de surseance aanging zonder medewerking, machtiging of bijstand van de bewindvoerders is de boedel niet aansprakelijk, behalve voor zover de boedel daardoor is gebaat. Die regel loopt dus onverkort door in het faillissement.

Een nieuwe surseance kort na de vorige

Wordt binnen een maand na afloop van een eerdere surseance opnieuw surseance verzocht, dan gelden dezelfde regels ook voor die volgende periode. Zo kan de aaneenschakeling van procedures niet worden gebruikt om de terugkijktermijnen te laten verspringen.

Een voorbeeld. Een groothandel gaat na vijf maanden surseance failliet. Een leverancier die tijdens de surseance met instemming van de bewindvoerder heeft geleverd, houdt zijn boedelvordering. De curator kijkt bij zijn onderzoek naar transacties terug vanaf het begin van de surseance, niet vanaf de dag van het faillissement.

In de praktijk

Voor schuldeisers is het belangrijk om te weten met wie zij vanaf de faillietverklaring te maken hebben: niet meer met de ondernemer en zijn bewindvoerder, maar met de curator. Dien uw vordering bij hem in en bewaar de stukken waaruit blijkt dat de bewindvoerder bij afspraken uit de surseanceperiode betrokken was.

Voor de ondernemer betekent dit artikel dat de surseance geen streep onder het verleden zet. Alles wat in die periode is gebeurd, blijft onderdeel van het dossier waarmee de curator aan de slag gaat.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

  1. Rente tijdens surseance: toch verifieerbaar in faillissement?

    Hoge Raad · 2017-11-24 · ECLI:NL:HR:2017:2991

    Na een surseance van betaling volgde het faillissement van de schuldenaar. De curator betwistte bij de verificatie de rente die tussen de aanvang van de surseance en de faillietverklaring was vervallen. De Hoge Raad legt uit dat een rentedragende vordering in de surseance op de lijst van schuldeisers wordt gezet met de rente tot de aanvang van de surseance; daarna loopt de rente wel door, maar telt zij niet mee, omdat de hoogte van de vordering daar alleen dient om te bepalen of de voor het akkoord vereiste meerderheid heeft gestemd. Omdat deze bepaling een andere strekking heeft dan de verificatieregel in het faillissement, kan de tijdens de surseance vervallen rente in het opvolgende faillissement wel worden geverifieerd - dat wil zeggen: als vordering worden vastgesteld en meegeteld bij de verdeling.

  2. Welke vorderingen van na het faillissement zijn verifieerbaar?

    Hoge Raad · 2018-03-23 · ECLI:NL:HR:2018:424

    In een prejudiciele procedure was de vraag welke vorderingen uit een al bestaande overeenkomst nog in het faillissement kunnen worden ingediend als zij pas daarna ontstaan. De Hoge Raad legde uit dat het fixatiebeginsel - de rechtspositie van alle bij de boedel betrokkenen wordt door het faillissement onveranderlijk - onder meer in artikel 24 is uitgedrukt. Verificatie van nieuwe vorderingen is daarom alleen mogelijk voor zover zij al besloten lagen in de rechtspositie die de schuldeiser bij het intreden van het faillissement had en geen uitbreiding van zijn aanspraken opleveren. Voor zover zij dat wel doen, vallen zij af, behalve voor zover de boedel erdoor is gebaat.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

← Terug 248 · Faillietverklaring tijdens een lopende surseance Verder 249a · De vangnetregeling voor beleggers na een surseance →