- Van alle beschikkingen van de rechter-commissaris staat gedurende vijf dagen hoger beroep op de rechtbank open. De rechtbank beslist na verhoor of behoorlijke oproeping van de belanghebbenden.
- Niettemin kan geen hoger beroep worden ingesteld tegen de beschikkingen die zijn genomen overeenkomstig de artikelen 21, onder 4, 34, 58, eerste lid, 59a, derde lid, 94, tweede lid, 102, tweede lid, 125, 176, tweede lid, en de beschikkingen bedoeld in de artikelen 287, vijfde lid, 289, tweede lid, 290, tweede lid, 295, derde lid, 296, derde lid, artikel 299b, derde en vijfde lid, 310, eerste lid, 311, eerste lid, 316, tweede lid, 318, tweede lid, 320, tweede en vierde lid, 324, derde lid, 328a, tweede lid, 328b, vierde lid, 332, vierde lid en 347, tweede lid.
- Bij algemene maatregel van bestuur kunnen beschikkingen van de rechter-commissaris en van de rechtbank worden aangewezen die uiterlijk de werkdag volgend op de dag van de uitspraak worden ingeschreven in de registers bedoeld in de artikelen 294 en 294a. Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur kan worden bepaald welke informatie van de aangewezen beschikking langs de hiervoor genoemde weg wordt ingeschreven.
←
Terug 314 · Toezicht van de rechter-commissaris op de bewindvoerder
Verder 316 · De taak van de bewindvoerder in de schuldsanering
→
Artikel 315 Faillissementswet (315 FW)
Hoger beroep tegen beschikkingen in de schuldsaneringsregeling
Wettekst
Toelichting
De rechter-commissaris neemt tijdens de schuldsaneringsregeling veel beslissingen. Dit artikel bepaalt dat daartegen in beginsel hoger beroep bij de rechtbank openstaat, binnen vijf dagen, en noemt een reeks beslissingen waarvoor dat juist niet geldt.
De hoofdregel en de termijn
Iedere beschikking van de rechter-commissaris kan in beginsel binnen vijf dagen aan de rechtbank worden voorgelegd. Die beslist pas nadat de belanghebbenden zijn gehoord of op behoorlijke wijze zijn opgeroepen; er is dus gelegenheid om uw kant van het verhaal te vertellen.
Vijf dagen is kort. Wie het niet eens is met een beslissing, moet dus meteen in actie komen en niet eerst afwachten hoe het loopt.
Waartegen geen hoger beroep openstaat
De wet zondert een lange rij beschikkingen uit. Het gaat vooral om beslissingen die de dagelijkse gang van zaken en het beheer betreffen, waarbij snelheid en werkbaarheid voorop staan. Uitgezonderd zijn onder meer de last om uw post te openen uit artikel 287 Fw, het bepalen van de verificatievergadering uit artikel 289 Fw, de beschermende voorzieningen uit artikel 290 Fw, de verhoging van het bedrag dat u vrij mag houden uit artikel 295 Fw, de beslissing over het beheer van aangewezen goederen uit artikel 296 Fw, de termijnen rond het retentierecht uit artikel 299b Fw, de betalingen via de bewindvoerder uit artikel 310 Fw en de voortzetting van beroep of bedrijf uit artikel 311 Fw.
Ook een aantal beslissingen verderop in de regeling valt eronder, zoals de machtiging aan de bewindvoerder om in rechte op te treden en beslissingen over verslaglegging en over het salarisvoorschot. Dat er geen hoger beroep is, betekent niet dat de zaak in beton gegoten is: verandert de situatie, dan kunt u de rechter-commissaris om een nieuwe beslissing vragen.
Inschrijving in de registers
Het derde lid maakt het mogelijk om bij algemene maatregel van bestuur beschikkingen van de rechter-commissaris en van de rechtbank aan te wijzen die uiterlijk op de werkdag na de uitspraak worden ingeschreven in de registers van artikel 294 Fw en artikel 294a Fw. Daarbij kan ook worden bepaald welke informatie uit zo'n beschikking wordt ingeschreven, zodat de registers actueel blijven.
Een voorbeeld. De rechter-commissaris wijst een verzoek af dat via de bewindvoerder was ingediend. De schuldenaar meent dat er verkeerd is gerekend. Hij dient binnen vijf dagen een verzoek in bij de rechtbank, die na het horen van de betrokkenen beslist.
In de praktijk
Kijk eerst of uw kwestie op de lijst van uitzonderingen staat. Staat zij er niet op, zet dan meteen de termijn in uw agenda en dien uw verzoek zo snel mogelijk in; wachten op nadere stukken kan later niet worden goedgemaakt.
Vraag uw bewindvoerder om een afschrift van de beschikking als u die niet hebt, en schrijf kort en feitelijk op waarom de beslissing volgens u anders moet. Voeg de stukken bij die dat onderbouwen. Let er daarbij op dat juist beslissingen over uw budget zijn uitgezonderd: tegen de verhoging van het bedrag dat u vrij mag houden en tegen de beslissing dat betalingen via de bewindvoerder lopen, staat geen hoger beroep open. Wilt u daarin verandering, leg de kwestie dan opnieuw voor aan de rechter-commissaris.
Kunt u niets aanvechten omdat de beslissing is uitgezonderd, blijf er dan niet in hangen. Bespreek met uw bewindvoerder wat er wel mogelijk is; vaak is een nieuw verzoek op grond van gewijzigde omstandigheden de snellere weg.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Tegen welke beslissing staat hoger beroep open?
De schuldenaar wilde dat bij de berekening van het buiten de boedel vallende bedrag rekening werd gehouden met een zorgpremie van zijn echtgenote. De Hoge Raad oordeelde dat het hier gaat om een geschil over de omvang van de inkomsten die van rechtswege aan de schuldenaar persoonlijk toekomen en buiten de boedel blijven, bedoeld om hem ondanks de regeling in zijn levensonderhoud te laten voorzien. Met zo'n geschil kan de schuldenaar zich tot de rechter-commissaris wenden langs de weg die de wet voor bezwaren tegen het handelen van de bewindvoerder geeft.
-
Wat valt onder het toezicht van de rechter-commissaris?
Tegen een beslissing van de rechter-commissaris over de looptijd van de schuldsaneringsregeling staat hoger beroep op de rechtbank open. De rechtbank meende die beslissing slechts terughoudend te mogen toetsen omdat het om een discretionaire bevoegdheid gaat. De Hoge Raad oordeelde dat in hoger beroep in beginsel een nieuwe behandeling en beslissing van de zaak moet plaatsvinden, naar de toestand op het moment van de beslissing in hoger beroep, en dat de uitzondering daarop alleen geldt voor beslissingen van de rechter-commissaris in het kader van zijn toezichthoudende taak. De rechtbank ging dus uit van een onjuiste opvatting over haar taak.
-
Wie procedeert over het vrij te laten bedrag?
Tijdens een schuldsaneringsregeling ging het om de vraag of iemand van wie de goederen onder bewind staan zelf kan opkomen tegen de vaststelling van het bedrag dat hij mag behouden. De Hoge Raad oordeelde dat beslissend is of het voeren van die procedure tot de taak van de bewindvoerder behoort; die taak omvat alle handelingen die bijdragen aan een goed bewind, waaronder handelingen die de financiële situatie van de rechthebbende stabiliseren. Omdat het vrij te laten bedrag daarop rechtstreeks ingrijpt, vertegenwoordigt de bewindvoerder de rechthebbende en kan deze niet zelfstandig in die procedure optreden.
-
Geen beroep tegen verhoging van het vrij te laten bedrag
De rechter-commissaris had bij de aanvang van de regeling toegestaan dat de kosten van budgetbeheer in het vrij te laten bedrag werden opgenomen, maar liet later weten dat daarvoor geen ruimte meer was; het verzoek van de schuldenaar om die kosten toch mee te nemen wees zij af, en tegen die afwijzing kwam hij in hoger beroep. De Hoge Raad oordeelt dat de bevoegdheid om het vrij te laten bedrag met een nominaal bedrag te verhogen een discretionaire bevoegdheid van de rechter-commissaris is en dat tegen zo'n beschikking geen hoger beroep openstaat, of zij die nu op verzoek of uit eigen beweging neemt. Ook de beslissing op een verzoek om een nieuwe beschikking over die verhoging is zo'n beschikking, zodat ook daartegen geen beroep mogelijk is. Het beroep op de uitspraak van 17 april 2020 gaat niet op, omdat die niet ging over een beslissing over de verhoging van het vrij te laten bedrag.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.