Artikel 37a Faillissementswet (37a FW)

Als een overeenkomst van vóór het faillissement wordt ontbonden of vernietigd, ontstaan er nieuwe vorderingen: terugbetaling van wat al is betaald, of vergoeding van schade. Dit artikel bepaalt hoe de wederpartij daarmee in het faillissement terechtkan: zij kan als concurrent schuldeiser opkomen en haar vordering ter verificatie indienen bij de curator.

Om welke vorderingen het gaat

De bepaling noemt twee groepen. De eerste zijn vorderingen die voortkomen uit de ontbinding of de vernietiging van een overeenkomst die vóór de faillietverklaring met de schuldenaar was gesloten. De tweede zijn vorderingen tot schadevergoeding omdat een vóór het faillissement verkregen vordering niet is nagekomen.

Wat 'concurrent schuldeiser' betekent

De wet gebruikt hier het begrip concurrent schuldeiser. Concurrente schuldeisers zijn de gewone schuldeisers in een faillissement. Zij worden voldaan uit wat er overblijft nadat de boedelschulden zijn betaald en de schuldeisers met voorrang aan bod zijn gekomen, en zij delen onderling naar verhouding van de omvang van hun vorderingen (artikel 3:277 BW). Voor de wederpartij betekent dat: zij krijgt een uitkering naar hetzelfde percentage als de andere gewone schuldeisers, als er na voldoening van de voorgaande posten nog iets te verdelen is.

Hoe u de vordering indient

De vordering meldt u aan bij de curator, met de stukken waaruit blijkt waar zij op berust: de overeenkomst, de brief waarin u ontbindt of vernietigt, en de onderbouwing van de schade. De curator plaatst haar dan op de lijst van voorlopig erkende of betwiste vorderingen; op de verificatievergadering wordt daarover beslist. Een aparte procedure tegen de gefailleerde starten heeft in de regel geen zin, want verifieerbare vorderingen lopen via die weg.

Een voorbeeld. Een klant heeft vooruitbetaald voor een keuken die nooit is geleverd. Na het faillissement van de leverancier ontbindt hij de koop en eist hij zijn geld terug. Die terugbetalingsvordering dient hij als concurrente vordering in bij de curator; hij ontvangt daarop hetzelfde percentage als de andere gewone schuldeisers, als er voor hen iets overblijft.

In de praktijk

Voor particulieren betekent dit dat een aanbetaling bij een faillissement van de leverancier niet zonder meer terugkomt. Los van de Faillissementswet kan er soms een andere weg zijn, bijvoorbeeld via een betaalmethode met kopersbescherming of een garantieregeling van een branchevereniging.

Voor bedrijven is van belang dat een positie die vooraf is geregeld, zoals een eigendomsvoorbehoud, een pandrecht of een bankgarantie, in een faillissement anders werkt dan een vordering die achteraf als concurrente vordering wordt ingediend.