Artikel 212h Faillissementswet (212h FW)

Bij een gewone onderneming spreekt de rechtbank van de woonplaats of vestigingsplaats het faillissement uit. Bij banken werkt dat anders. Artikel 212h Fw wijkt uitdrukkelijk af van artikel 2 Fw en concentreert deze zaken bij één rechtbank: het faillissement van een in Nederland gevestigde bank wordt uitgesproken door de rechtbank Amsterdam.

Waarom concentratie bij één rechtbank

Bankfaillissementen zijn zeldzaam, ingewikkeld en hebben grote gevolgen voor spaarders, betalingsverkeer en toezichthouders. Door alle zaken bij één rechtbank te leggen, blijft de kennis daar gebundeld en kan er snel worden geschakeld met De Nederlandsche Bank en met de Europese autoriteiten. Voor de rechtzoekende betekent het vooral duidelijkheid: er is geen discussie mogelijk over welke rechter aan zet is.

Buitenlandse banken met een eigen vergunning

Het tweede lid bevat een verbod dat verder gaat dan een bevoegdheidsregel. Een bank die in een andere lidstaat is gevestigd en daar haar vergunning heeft gekregen, kan in Nederland niet failliet worden verklaard. Dat past bij het Europese uitgangspunt dat één procedure in de lidstaat van herkomst geldt voor de hele bank, inclusief haar bijkantoren elders. Een Nederlandse schuldeiser van zo'n bank moet dus in het land van de vergunning zijn.

Wanneer een buitenlandse bank hier wél failliet kan gaan

Het derde lid vult dat aan voor twee gevallen. Oefent een in een andere lidstaat gevestigde bank die daar geen vergunning heeft haar bedrijf uit vanuit een bijkantoor in Nederland, dan geldt de bevoegdheid van de rechtbank Amsterdam. Hetzelfde geldt voor een bank die is gevestigd in een staat die geen lidstaat is en die hier vanuit een bijkantoor werkt. Ook daarvoor wijkt de wet af van de gewone bevoegdheidsregels.

Een voorbeeld. Een bank met haar statutaire zetel in Nederland komt in ernstige problemen. Waar zij ook kantoren heeft, het faillissement wordt uitgesproken door de rechtbank Amsterdam. Werkt daarentegen een bank met een vergunning uit een andere lidstaat hier via een bijkantoor, dan kan hier geen faillissement volgen en loopt alles via de procedure in dat andere land.

In de praktijk

• Spaarder of rekeninghouder: ga na waar je bank haar vergunning heeft, want dat bepaalt in welk land een eventuele procedure loopt en welk garantiestelsel geldt.
• Zakelijke schuldeiser: een Nederlands bijkantoor betekent niet automatisch een Nederlandse procedure.

Dit artikel zegt alleen wie het faillissement uitspreekt. Wie het mag aanvragen is een aparte vraag, en die wordt in artikel 212ha Fw op een heel eigen manier beantwoord.