Artikel 2 Faillissementswet (2 FW)

De bevoegde rechtbank bij een faillissementsaanvraag

De faillietverklaring geschiedt door de rechtbank van de woonplaats des schuldenaars.
Indien de schuldenaar zich buiten het Rijk in Europa heeft begeven, is de rechtbank zijner laatste woonplaats bevoegd.
Ten aanzien van vennoten onder ene firma is de rechtbank, binnen welker gebied het kantoor der vennootschap is gevestigd, mede bevoegd.
Indien de schuldenaar binnen het Rijk in Europa geen woonplaats heeft, doch aldaar een beroep of bedrijf uitoefent, is de rechtbank, binnen welker gebied hij een kantoor heeft, bevoegd.
Wordt in het geval van het derde of vierde lid door meer dan één daartoe bevoegde rechtbank op verschillende dagen de faillietverklaring uitgesproken, dan heeft alleen de eerst gedane uitspraak rechtsgevolgen. Heeft de uitspraak van verschillende rechtbanken op dezelfde dag plaats, dan heeft alleen de uitspraak van de rechtbank, die in de wet van 10 augustus 1951, Stb. 347 het eerst genoemd wordt, rechtsgevolgen.

Toelichting

Niet elke rechtbank mag elk faillissement uitspreken. Dit artikel wijst aan welke rechtbank bevoegd is. De hoofdregel is eenvoudig: de rechtbank van de woonplaats van de schuldenaar. Daarnaast staan er regels in voor de schuldenaar die naar het buitenland is vertrokken, voor vennoten van een vennootschap onder firma en voor de zeldzame situatie dat twee rechtbanken hetzelfde faillissement uitspreken.

De hoofdregel: de woonplaats

Bij een natuurlijke persoon is dat de plaats waar hij woont. Bij een rechtspersoon, zoals een bv of een stichting, geldt als woonplaats de plaats die in de statuten als zetel is aangewezen; dat volgt uit het Burgerlijk Wetboek.

Vertrokken of geen woonplaats in Nederland

Is de schuldenaar naar een land vertrokken dat niet tot het Rijk in Europa behoort, dan blijft de rechtbank bevoegd in wier gebied hij het laatst woonde. Ontbreekt een woonplaats in Nederland, terwijl de schuldenaar hier wel een beroep uitoefent of een onderneming drijft, dan beslist de rechtbank in wier gebied zijn kantoor ligt.

De vennootschap onder firma

Voor vennoten van een vennootschap onder firma geldt een extra mogelijkheid: naast de rechtbank van hun eigen woonplaats is ook de rechtbank bevoegd in wier gebied het kantoor van de vennootschap is gevestigd.

Twee rechtbanken tegelijk

Doordat er meer dan één bevoegde rechtbank kan zijn, kan het gebeuren dat twee rechtbanken hetzelfde faillissement uitspreken. Voor twee situaties geeft het vijfde lid een rangorde: de vennoten van een firma uit het derde lid en de schuldenaar zonder woonplaats hier die een kantoor heeft uit het vierde lid. Wordt daarbij op verschillende dagen uitgesproken, dan telt alleen de eerste uitspraak. Vallen de uitspraken op dezelfde dag, dan beslist de volgorde waarin de rechtbanken worden genoemd in de wet die de rechterlijke indeling regelt. Buiten die twee situaties biedt de wet deze voorrangsregel niet.

In de praktijk

Voor een schuldeiser is dit vooral een praktische vraag: dien ik mijn verzoek in bij de goede rechtbank? Zoek daarvoor het adres of de statutaire zetel op in het handelsregister en houd er rekening mee dat een recente verhuizing van invloed kan zijn. Een verzoek bij een onbevoegde rechtbank leidt tot vertraging, omdat het opnieuw moet worden ingediend.

Voor de schuldenaar zelf is de bevoegdheidsvraag zelden de kern. Hij kan een gebrek op de zitting aan de orde stellen. Is de rechtbank niet de juiste, dan verklaart zij zich onbevoegd. Doorsturen naar de rechtbank die er wel over gaat is hier niet mogelijk, omdat artikel 362 Fw de verzoekschriftprocedure van Rv voor deze wet grotendeels buiten toepassing laat. De aanvrager moet dus opnieuw indienen; het faillissement zelf voorkomt de schuldenaar er niet mee.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Wettekst