Artikel 224 Faillissementswet (224 FW)

Bij een surseance van betaling kan de rechtbank meer dan één bewindvoerder benoemen, bijvoorbeeld omdat de onderneming groot is of omdat er verschillende specialismen nodig zijn. Dit artikel bepaalt hoe zij dan samen tot geldige beslissingen komen, en het geeft de rechtbank de mogelijkheid om gedurende de rit van bewindvoerder te wisselen.

Besluiten met meer bewindvoerders

Zijn er meer bewindvoerders benoemd, dan is voor de geldigheid van hun handelingen de toestemming van de meerderheid nodig. Komen de stemmen van de bewindvoerders gelijk uit, dan geeft de rechter-commissaris de doorslag. De wet sluit hierbij aan op de regeling die in een faillissement geldt wanneer meer curatoren zijn benoemd: het tweede lid van artikel 70 Fw is van overeenkomstige toepassing. Die verwijzing heeft een eigen betekenis: heeft de rechtbank bij de benoeming aan een bewindvoerder een bepaalde werkkring toegewezen, dan is hij binnen de grenzen daarvan zelfstandig bevoegd te handelen.

De eerste zin van het eerste lid noemt de toestemming van de meerderheid een vereiste 'voor de geldigheid' van de handelingen. Het gaat dus niet om een regel over de interne werkverdeling, maar om een voorwaarde die bepaalt of een handeling van het bewind rechtsgevolg heeft. Waar een werkkring is toegewezen, geldt voor handelingen binnen die werkkring de zelfstandige bevoegdheid uit artikel 70, tweede lid, Fw.

Ontslag, vervanging en uitbreiding

De rechtbank kan op elk moment ingrijpen. Zij kan een bewindvoerder ontslaan en door een ander vervangen, en zij kan er ook een of meer aan toevoegen. Voorwaarde is dat de betrokken bewindvoerder eerst is gehoord of behoorlijk is opgeroepen; hij krijgt dus de kans zijn kant van het verhaal te vertellen.

Wie zo'n wijziging kan vragen

De wet noemt een ruime kring van personen die de rechtbank hierom kan verzoeken:

• De bewindvoerder zelf, bijvoorbeeld omdat hij de zaak niet langer kan combineren met zijn overige werk.
• De andere bewindvoerders, als de samenwerking vastloopt of het werk te zwaar wordt.
• Een of meer schuldeisers die bezwaren hebben tegen de wijze waarop het bewind wordt gevoerd.
• De schuldenaar zelf, die immers dagelijks met het bewind moet samenwerken.

Daarnaast kan de rechter-commissaris een voordracht doen, en kan de rechtbank ook uit eigen beweging beslissen, zonder dat iemand erom heeft gevraagd.

Een voorbeeld. Bij een familiebedrijf in surseance blijkt de benoemde bewindvoerder in het verleden voor een grote schuldeiser te hebben gewerkt. Twee andere schuldeisers vragen de rechtbank om vervanging. De rechtbank hoort de bewindvoerder, weegt de bezwaren en benoemt een tweede bewindvoerder om het evenwicht te herstellen.

In de praktijk

Voor schuldeisers betekent dit artikel dat zij zich met een verzoek rechtstreeks tot de rechtbank kunnen wenden; zij hoeven niet te wachten tot de rechter-commissaris een voordracht doet. Het verzoek vermeldt de feiten waarop het berust; de rechtbank hoort de betrokken bewindvoerder of roept hem op voordat zij beslist. Voor de ondernemer betekent het artikel dat ook hij zich tot de rechtbank kan wenden als de samenwerking met de bewindvoerder vastloopt.