- De curator is belast met het beheer en de vereffening van de failliete boedel.
- De curator: a. beziet bij het beheer en de vereffening van de failliete boedel of er sprake is van onregelmatigheden die het faillissement, althans mede, hebben veroorzaakt, de vereffening van de failliete boedel bemoeilijken of het tekort in het faillissement hebben vergroot; b. informeert hierover de rechter-commissaris vertrouwelijk; en c. doet, zo hij of de rechter-commissaris dit nodig acht, melding of aangifte van onregelmatigheden bij de bevoegde instanties.
- Alvorens in rechte op te treden, behalve waar het verificatiegeschillen betreft, alsmede in de gevallen van de artikelen 37, 39, 40, 58, tweede lid, 60, tweede en derde lid, en 60a, eerste lid, behoeft de curator machtiging van de rechter-commissaris.
- Ingeval in Nederland geen secundaire insolventieprocedure is geopend, wordt de machtiging tot beëindiging van arbeidsovereenkomsten, bedoeld in artikel 13 van de in artikel 5, derde lid, genoemde verordening op verzoek van de insolventiefunctionaris in de hoofdinsolventieprocedure verleend door de rechter-commissaris van de rechtbank, aangewezen in artikel 2. De rechtbank benoemt de rechter-commissaris binnen vijf werkdagen na ontvangst van dit machtigingsverzoek.
Artikel 68 Faillissementswet (68 FW)
De taak van de curator en het onderzoek naar onregelmatigheden
Wettekst
Toelichting
De kerntaak van de curator staat in één zin: hij beheert en vereffent de failliete boedel. Beheren betekent zorgen dat het vermogen niet verloren gaat en dat lopende zaken worden afgehandeld; vereffenen betekent alles te gelde maken en de opbrengst volgens de wettelijke rangorde verdelen. Daarnaast heeft hij een uitdrukkelijke onderzoekstaak gekregen.
Onregelmatigheden signaleren
Bij zijn werk moet de curator bezien of er onregelmatigheden zijn die het faillissement mede hebben veroorzaakt, die de vereffening bemoeilijken of die het tekort hebben vergroot. Hij is dus niet alleen een vereffenaar van vermogen, maar kijkt ook naar de oorzaken. Zijn bevindingen deelt hij vertrouwelijk met de rechter-commissaris.
Melding of aangifte
Vindt de curator of de rechter-commissaris het nodig, dan doet de curator melding of aangifte bij de bevoegde instanties. Die beslissing is niet vrijblijvend maar wel aan hun oordeel overgelaten; tegen de keuze om al dan niet te melden of aangifte te doen, staat op grond van artikel 69 Fw geen beroep open. De vertrouwelijkheid richting de rechter-commissaris beschermt daarbij het onderzoek en de betrokkenen zolang er nog niets vaststaat.
Wanneer hij machtiging nodig heeft
De curator mag niet alles op eigen houtje. Voordat hij in rechte optreedt, heeft hij machtiging van de rechter-commissaris nodig; verificatiegeschillen vormen daarop een uitzondering. Ook voor een aantal in de wet genoemde beslissingen is machtiging vereist, zoals bij het gestand doen van overeenkomsten, bij de opzegging van huur en van arbeidsovereenkomsten, bij lossing van bezwaarde goederen en bij zaken waarop een retentierecht rust.
Grensoverschrijdende faillissementen
Is er in Nederland geen secundaire insolventieprocedure geopend, dan verleent de rechter-commissaris op verzoek van de insolventiefunctionaris uit de hoofdprocedure de machtiging tot beëindiging van arbeidsovereenkomsten die de Europese insolventieverordening kent. De rechtbank benoemt daarvoor binnen vijf werkdagen na ontvangst van het verzoek een rechter-commissaris.
Een voorbeeld. Een curator ziet dat er in het jaar voor het faillissement grote bedragen naar een privérekening zijn gegaan. Hij legt dat vertrouwelijk voor aan de rechter-commissaris. Samen bepalen zij of er aangifte volgt en of de boedel een procedure kan voeren; voor dat laatste vraagt de curator machtiging.
In de praktijk
Voor bestuurders betekent dit dat een faillissement niet alleen over geld gaat maar ook over verantwoording. Werk mee aan de informatievoorziening en geef openheid over de administratie; dat is een wettelijke plicht en het voorkomt onnodige verdenkingen.
Voor schuldeisers is het goed te weten dat de curator deze taak heeft, maar ook dat hij keuzes maakt op basis van wat de boedel kan dragen. In zijn openbare verslagen leest u wat hij onderzoekt en waarom hij bepaalde stappen wel of niet zet.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Voor wie treedt de curator op?
De curator vorderde schadevergoeding van een bestuurder, maar alleen ten behoeve van de schuldeisers wier vordering na een bepaalde datum was ontstaan; de opbrengst zou niet in de boedel vloeien. De Hoge Raad oordeelde dat de curator bevoegd is bij benadeling van schuldeisers voor de belangen van de gezamenlijke schuldeisers op te komen, en dat hij die bevoegdheid ontleent aan de opdracht tot beheer en vereffening van dit artikel. Het behartigen van de belangen van enkele individuele schuldeisers valt daarbuiten, en de Faillissementswet biedt daarvoor ook elders geen grondslag.
-
Mag de curator de rechten uit aandelen uitoefenen?
In het faillissement van een moedermaatschappij ging het om de vraag of de curator de rechten kon uitoefenen die aan de aandelen in een dochtermaatschappij zijn verbonden. De Hoge Raad oordeelde dat de curator daartoe op grond van dit artikel bevoegd is, voor zover dat past bij een goed beheer van de boedel en daarmee vermogensrechtelijke belangen van de boedel worden gediend. De opdracht tot beheer omvat dus ook het gebruiken van zeggenschapsrechten die aan tot de boedel behorende goederen vastzitten.
-
Is de curator belanghebbende die verzet kan doen?
Op prejudiciële vragen van een rechtbank beantwoordt de Hoge Raad de vraag of een curator verzet kan doen tegen het faillissement waarin hij zelf is benoemd. Wie belanghebbende is in de zin van art. 10 lid 1 Fw staat niet in de wet en moet worden afgeleid uit de aard van de procedure en de mate waarin iemand in een eigen belang wordt getroffen. De curator van een rechtspersoon die op eigen aangifte failliet is verklaard, wordt in een eigen belang getroffen: hij moet werk verrichten zonder uitzicht op beloning en is zelf boedelschuldeiser. Hij is daarom uit eigen hoofde belanghebbende en heeft geen machtiging van de rechter-commissaris nodig. Het verzet slaagt alleen als de boedel (vrijwel) geen baten bevat en er geen enkele aanleiding is te verwachten dat er baten gegenereerd kunnen worden; dan kan worden aangenomen dat de bevoegdheid tot eigen aangifte is misbruikt.
-
Wat is de taak van de curator bij vernietiging?
Een gefailleerde had in hoger beroep bereikt dat zijn faillissement werd vernietigd nadat hij had laten weten dat hij al zijn schuldeisers zou betalen. Toen dat niet gebeurde, werd de curator aansprakelijk gehouden. De Hoge Raad oordeelde dat de wettelijke taak van de curator volgens dit artikel bestaat in het beheer en de vereffening van de boedel. Daartoe behoort niet het bewerkstelligen van de vernietiging van het faillissement en ook niet het verzekeren dat de schuldenaar zijn toezegging nakomt; wel dat de curator de rechter inlicht over de toestand van de boedel. Dat een curator buiten die taak door eigen toezeggingen of gewekte verwachtingen aansprakelijk kan zijn, staat daar los van.
-
Wettelijke verhoging over loon dat boedelschuld is
Op prejudiciële vragen over loonaanspraken van werknemers in een faillissement moest de Hoge Raad onder meer beantwoorden of de curator werknemers uit eigen beweging moet wijzen op rente en wettelijke verhoging. Hij oordeelde dat een behoorlijke uitoefening van de taak van dit artikel kan meebrengen dat de curator die een boedelschuld kent waarvan de schuldeiser zelf niet op de hoogte is, die schuldeiser op de mogelijkheid van zijn aanspraak wijst. Een algemene kennisgeving kan daarbij volstaan.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.