Artikel 299b Faillissementswet (299b FW)

Een schuldeiser die een zaak van de schuldenaar onder zich heeft, mag die soms vasthouden tot hij betaald krijgt: dat is het retentierecht. Denk aan de garage die een auto pas teruggeeft als de reparatie betaald is. Dit artikel bepaalt dat zo'n recht niet verdwijnt als de schuldsaneringsregeling wordt uitgesproken, en hoe de bewindvoerder en de schuldeiser daar verder mee omgaan.

Het recht blijft bestaan

De schuldeiser met een retentierecht op een zaak van de schuldenaar verliest dat recht niet doordat de regeling van toepassing wordt verklaard. Hij hoeft de zaak dus niet af te geven aan de bewindvoerder, ook al hoort zij tot de boedel.

De bewindvoerder kan de zaak terughalen

Is het in het belang van de boedel, dan kan de bewindvoerder de zaak in de boedel terugbrengen door de vordering te betalen waarvoor het retentierecht kan worden uitgeoefend. Dat doet hij alleen als de zaak meer waard is dan wat ervoor betaald moet worden; anders zou de boedel er slechter van worden.

Termijnen over en weer

De schuldeiser kan de bewindvoerder een redelijke termijn stellen om die stap te zetten. Gebeurt er binnen die termijn niets, dan mag hij de zaak zelf verkopen, met overeenkomstige toepassing van de regels over parate executie door een pandhouder. Gaat het om een registergoed, dan gelden de regels voor de hypotheekhouder. De rechter-commissaris kan de termijn op verzoek van de bewindvoerder een of meer keren verlengen.

Bij een registergoed geldt een extra eis. De schuldeiser moet binnen veertien dagen na het verstrijken van de termijn aan de bewindvoerder bij exploot laten weten dat hij tot executie overgaat, en dat exploot laten inschrijven in de openbare registers. Laat hij een van die stappen achterwege, dan is hij zijn bevoegdheid tot parate executie kwijt.

Het werkt ook andersom. De bewindvoerder kan de schuldeiser die tot executie mag overgaan een redelijke termijn stellen om dat daadwerkelijk te doen. Verkoopt de schuldeiser de zaak niet binnen die termijn, dan kan de bewindvoerder haar opeisen en zelf verkopen langs de weg die de wet daarvoor aanwijst voor de verkoop van boedelgoederen. De voorrang die het Burgerlijk Wetboek aan de schuldeiser met een retentierecht geeft, blijft daarbij overeind, maar hij wordt niet buiten de verdeling om voldaan: de opbrengst valt in de boedel en bij de uitdeling krijgt hij op zijn vordering een twee keer zo groot percentage als de concurrente schuldeisers, terwijl het deel dat uit de opbrengst van die zaak niet kan worden voldaan als concurrente vordering meetelt. Ook deze termijn kan de rechter-commissaris op verzoek van de schuldeiser verlengen.

Een voorbeeld. Een garage houdt een auto vast voor een onbetaalde reparatie. De auto is duidelijk meer waard dan de reparatienota. De bewindvoerder betaalt de nota, haalt de auto op en verkoopt hem; het verschil komt de gezamenlijke schuldeisers ten goede.

In de praktijk

Voor de schuldenaar betekent dit dat een zaak die bij een reparateur of bewaarder ligt niet vanzelf terugkomt. Meld het bij uw bewindvoerder als er ergens iets van u ligt, zeker als u het nodig hebt voor uw werk; hij kan beoordelen of het de boedel iets oplevert om het los te maken.

Voor de schuldeiser is de boodschap dat hij niet stil hoeft te blijven zitten. Hij kan de bewindvoerder een redelijke termijn stellen en, als die verstrijkt, de zaak zelf uitwinnen. Bij een registergoed moet hij daarbij scherp op de termijn van veertien dagen letten, want die is op straffe van verval geschreven.